Boekgegevens
Titel: Gronden der natuurkunde, getrokken uit het Natuurkundig schoolboek
Serie: Stukken het schoolwezen betreffende, 10: 5
Auteur: Buijs, Johannes
Uitgave: Leyden: D. du Mortier en zoon
Deventer: J.H. de Lange
Groningen: J. Oomkens en zoon, 1818
Maatschappij tot Nut van 't Algemeen
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Z 435 : 10 (5)
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_206108
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Gronden der natuurkunde, getrokken uit het Natuurkundig schoolboek
Vorige scan Volgende scanScanned page
NATUURKUNDE. 10?
(Je halve middellijn van het rad; dat is, als het
rad achtmaal breeder of grooter van middellijn
is dan de fpil, zo» is ook de magt, in werking,
achtmaal fterker, en behoeft dus, om evenwigt
te maken, flechs J gedeelte van den last te zijn.
( Proef met het model yan eene Windas.)
S. 98. ..
In de gewone Windasfen, welke zich in de pak-
huizen en op de koopmanszolders bevinden, wordt
het touw tusfchen ijzeren haken en het rad ge-
kneld, en door menfchenhanden getrokken: doch
fomtijds wordt het ook door menfchen of dieren van
binnen getreden, zoo als het treerad in fommige
kranen , enz., of wel, het wordt horizontaal door
paken bewogen, gedrukt of getrokken door men-
fchen of dieren , en als dan Kaapftander genaamd ;
ook wel is de beweging, dotT het omdraaijen van
eepe fpil door eene kruk, gelijk aan de werking
van de Windas.
99.
Het Hellend vlak is eene vlakte, welke fchuins
ligt, en dus met het waterpas en de grondvlakte
een' zekeren hoek maakt, waarvan men de fchuin-
te de lengte^ het onderfte de grtndvlaktty en het
overige de hoogte noefflt.
. .. $. 100.- • . -
Als de magt langs de fchuinte eener helling
een ligchaam optrekt, werkende evenwijdig aaa
deze fchuinte, dan is de magt tot den last even
als de hoogte, tot de fchuinte of lengte der hel-
ling: doch werkt de raagt horizontaal, en dns
evenwijdig , aan de grondvlakte, dan zal de magt
tot deii last zijn als de hoogte der helling tot
de grondvlakte.
( Proef met esn HelUnd, vlak.)
E a i«r.