Boekgegevens
Titel: Gronden der natuurkunde, getrokken uit het Natuurkundig schoolboek
Serie: Stukken het schoolwezen betreffende, 10: 5
Auteur: Buijs, Johannes
Uitgave: Leyden: D. du Mortier en zoon
Deventer: J.H. de Lange
Groningen: J. Oomkens en zoon, 1818
Maatschappij tot Nut van 't Algemeen
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Z 435 : 10 (5)
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_206108
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Gronden der natuurkunde, getrokken uit het Natuurkundig schoolboek
Vorige scan Volgende scanScanned page
if^ Ó R O N O E N PER
Deze hoofdafdeelingen verdeelt men v.-eder ie-
^er in twee klasfen , als:
A. De oorfpro'keiijke (primiiv-e') in
a. Grardetbfräen en
b. óang- of aderber?en.
Bi De opvolgende (^fecundaire) in
e- Vlotbergen en
d. De uit het water op elkander gepakte
aardlagen.
§• 'O-
granictiergëii zijn waarfcbijnlijk gebo-
ren uit de eerfte groote en alzeraeene
nederploffi::g', tprcctpitatic') welke dus
de eerde vaste korst onzer aarde fehijnt
uit te maken, en dus tot fteun en onder-
laag dient van alle later gevormde ge-
bergten en aarilagen, tusfchen welke
evenwel de graniet ook hier en daar,
vooral in de grooifte cn hoogde bergke.
tens, voor den dag komt: waarom men
de granietbergen, de lorfpronkdijke of
grondgebergten noemt.
% 7U
A>b. De tweede foort, na deze groote neder-
. plofiing voortgebragt, namelijk de gang-
of aderbergen, zijn meest van eene
fcfeiefer- of fchilferachtige zamenftelling,
(■gelijk b, V. de gneis, de glimmerfchie-
ftr , de thoonfchiefer, enz. j en zijn te-
vens in dikke zware lagen geftraat, welke
lagen, vervolgens, door geweldige omwen-
telingen , eene hellende en als omgedorte
rigting verkregen hebben. In deze, ge-
noegzaam tegen de oorfpronkelijke bergen
|ls aanleunende, lagen, vertoonen zich ook
dik-