Boekgegevens
Titel: Gronden der natuurkunde, getrokken uit het Natuurkundig schoolboek
Serie: Stukken het schoolwezen betreffende, 10: 5
Auteur: Buijs, Johannes
Uitgave: Leyden: D. du Mortier en zoon
Deventer: J.H. de Lange
Groningen: J. Oomkens en zoon, 1818
Maatschappij tot Nut van 't Algemeen
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Z 435 : 10 (5)
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_206108
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Gronden der natuurkunde, getrokken uit het Natuurkundig schoolboek
Vorige scan Volgende scanScanned page
i08 gronden der
froot verlies van warmteflof, dat de aantrek-
kingskracht der onderlinge deelen eener vloeiftof
het vaneenfcheidend vermogen der warmteftof
overwint, en een vast ligchaam maakt; zoodat
water dan bevriest, wanneer het aan eene lucht,
die zeer weinig warmteftof in zich bevat (en
welken ftaat der lucht of des «iampkrings wij
dien van koud, vriezend weder noemen) hare
warmteftof mededeelt, tot zulk eenen trap, dat
er getne warmteftof, immers aan de oppervlakte,
genoeg overblijft, om de vloeibaarheid gaande te
houden, maar de onderlinge aantrekking der deelt-
jes veld wint, en dus een vast ligchaam, dat
men ijs noemt, daarftelt.
239.
Bij het bevriezen heeft een zonderling verfchijn.
fel plaats, namelijk: dat het water, in een glas of
ander vat ftaande, en geheel bevriezende, zich uit-
zet, en daardoor het vat vaneen doet berften;
deze uitzetting bedraagt gemeenlyk bij water,
het ,B gedeelte van deszelfs volume of klomp.
Hierbij komt nog dit aanmerkelijk verfchijnfel,
dat liet water het allerdigtst of minst uitgezet is,
tusfchen de 39 en 40 graden fahrknheit, en zoo
wel afdalende naar het vriespunt, als opklirmnen-
de, meer en meer uitzet,
S 240.
Daar dit verfchijnfel, door deszelfs geweldi.je
werking (zoodanig., dst een ijzeren ftuk gefchut, vol
water gedaan, te berften kan vriezen) alle overeen-
komst heeft met de werking van de veerkracht
der lucht, zoo toonen de proevv-n van kun-tbevrie-
zingen boven het geconcentreerde zwavelzuur.
Oil.