Boekgegevens
Titel: Nederduitsche spraakkunst
Auteur: Weiland, Pieter
Uitgave: Dordrecht: Blussé en Van Braam, 1820
Nieuwe door den auteur zelven overziene en verb. dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: P.B. 700 : 1820
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_206030
Onderwerp: Taal- en letterkunde naar afzonderlijke talen: Nederlandse taalkunde
Trefwoord: Nederlands, Grammatica's (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nederduitsche spraakkunst
Vorige scan Volgende scanScanned page
SPRAAKKUNST* 3?
hartewee, hartehsd, hartsgeheim, hartstogt
enz.
63. Eenigen hebben het omschrijvende woord
in het enkelvoud, schoon daarmede altoos meer
dan een bedoeld wordt, als: bloemtuin, appelboom,
boekbinder, broodbakker, vogelvanger, pruikmaker,
enz., — anderen in het meervoud, als: oogen-
blik, boevenstuk, heldenmoed, vriendenkring, han-
denarbeid enz.
64. Het is geenszins onverschillig, of een
woord als zamengesteld, of als niet zamengesteld
beschouwd wordt; schoon het moeijelijk, en mis-
schien onmogelijk is, hieromtrent ec." naauwkeu»
rige en doorgaande bepaling te maken. Het spreekt
van zelf, dat het gebruik ook hier zijne regten
heeft. Men schrijft, bij voorbeeld , uitgaan, maar
regiuit gaan\ aliijd, maar te allen tijde', brand-
schatten, raadplegen, •'deerlichten, mar storm loopen,
huishouden, omdat men zegt ik raadpleeg, het
•weerlicht, en ik loop storm, ik houd huis enz,;
zoo ook dank zeggen, krijg voeren. Dat vele za-
mengestelde werkwoorden hiervan uitgezonderd
zijn, zal bij de werkwoorden blijken.
65. De van werkwoorden afgeleide zelfstan-
dige naamwoorden, in ing uitgaande, worden
veelal met iiurne omschrijvingen zamengevoegd:
schadeloos stellen, maar schadeloosstelling', uit elkan-
der zetten, •sazix uitellanderzetting', geheimhouden,
maar gehein.hjudit.g', in acht nemen, maar inacht-
neming enz.
S. 6Ö.