Boekgegevens
Titel: Nederduitsche spraakkunst
Auteur: Weiland, Pieter
Uitgave: Dordrecht: Blussé en Van Braam, 1820
Nieuwe door den auteur zelven overziene en verb. dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: P.B. 700 : 1820
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_206030
Onderwerp: Taal- en letterkunde naar afzonderlijke talen: Nederlandse taalkunde
Trefwoord: Nederlands, Grammatica's (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nederduitsche spraakkunst
Vorige scan Volgende scanScanned page
sf NEDERDUITSCHE'
vloeijende werkwoorden gebezigd wordt, dient aan-
gemerkt te worden, dat wel ook sommige gelijkvloei-
jende werkwoorden ij vereischen, doch alleen zulke,
welke van eenig naamwoord ontleend zijn, waarin
de ij voorkomt, als: bedijken^ bedijkte, bedijktvm
di'k, beslijken van slijk, bevlijtigen van vlijt, bijten
van bijt (eene bijt maken), grijzen van grijs, krij'
gen (oorlogen) van krijg, lijmen van lijm, ontlijven
van lijf, rijmen van rijm, rijpen van rijp, stijven
van stijf, fpijzen van spijs, vijlen van vijl enz.
§, 36. Ei, daarentegen, heeft plaats, i. in gelijk-
vloeiiiende werkwoorden, welke, daar zy volgens
hunnen aard, in de vervoeging, den wortelklinker
niet veranderen, overal ei behouden, als: arbei-
den, arbeidde, gearbeid; zoo ook bereiden, dein-
zen, eigenen, feilen, heilen {heelen"), keilen, leiden
(bi) de hand leiden), meinen, {meenen}, neigen,
peilen, reizen, spreiden, teikenen ' teekenen'), ve'tlen,
weiden, zeilen enz.; met derzelver zamengestelde
en afgeleide woorden. 2. In zulke woorden, wel-
ke, in het fransch, den klemtoon op ai, ée, oi é
laten vallen, en in die, welke van latijnsche woor-
den, op tas, (fr. té) uitgaande, ontleend zijn, en
bij ons in /«/eindigen, fontein, ir. fontaine,
grein, fr. grein, kapitain, fr capitaine, iiverei,
fr. livrie, majesteit, lat. majenas, fr. maresté y
paleis, fr. palais enz.; zoo ook derzelver zamen-
gestelde en afgeleide woorden. Hiervan is echter
uitgezonderd ons gebruikelijke dozijn ^ fr. douzaine.
3. In