Boekgegevens
Titel: Nederduitsche spraakkunst
Auteur: Weiland, Pieter
Uitgave: Dordrecht: Blussé en Van Braam, 1820
Nieuwe door den auteur zelven overziene en verb. dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: P.B. 700 : 1820
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_206030
Onderwerp: Taal- en letterkunde naar afzonderlijke talen: Nederlandse taalkunde
Trefwoord: Nederlands, Grammatica's (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nederduitsche spraakkunst
Vorige scan Volgende scanScanned page
i6 NEDERDUITSCIIE
basterduitgang eren, als braveren, regeren , stof'
jereu, waarderen enz. 6. In die woorden, waarin
de e dikwerf met eu verwisseld wordt, als: spelen,
sfeulen , tenen , leunen, stenen , steunen, krepel,
Itriupel triz 7 In woorden van nitheemschen oor-
sprong, welke bij ons den klemtoon op de lange «
hebben, als: ceder, kemel, lelie, menie, peper,
•wezel, zegtl enz.
S. 33. De scherp-lange e, daarentegen, wordt,
I. in die woorden gebezigd, welke in eenen ande-
ren tongval ei, of, in het platänisterdamsch, te
hebben, als: «//et», bleek, breed, leed, gemeen
enz. 2. In woorden op eeuw uitgaande, als: leeuw,
meeuw, sneeuw, spreeuw, geeuwen enz. 3 In
die, welke op eel eindigen, als: abeel, bekkeneel,
juweel, kasteel, teoneel enz. 4. Eindelijk kan als
een regel voor onze scherp-lange e opgegeven wor-
den, dat dezelve plaats heeft in de meeste dier
woorden, welke in het hoogduitsch ei hebben, als:
algemeen y algemein, alleen, alkin, deel ^ Theil,
deelen, theilen enz.
5. 31. Ten aanzien van de zacht-lange 0 valt
aan te merken, dat dezelve voorkomt, i. even als de
in ongelijkvloeijende werkwoorden, hetzij zij tot
derzelver wortel behoore, hetzij, door verandering
van den wortelklinker, ingelijfd worde, als: komen,
mogen, bewogen ^ bedrogen, gebroken enz. Hier-
van zijn uitgezonderd koopeu, loopcn, stooten. 2.
bl die woorden, welke, in de uitspraak, of in het
schrijven, ook de vermaagsghapte klanken eu of oe
aan-