Boekgegevens
Titel: Nederduitsche spraakkunst
Auteur: Weiland, Pieter
Uitgave: Dordrecht: Blussé en Van Braam, 1820
Nieuwe door den auteur zelven overziene en verb. dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: P.B. 700 : 1820
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_206030
Onderwerp: Taal- en letterkunde naar afzonderlijke talen: Nederlandse taalkunde
Trefwoord: Nederlands, Grammatica's (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nederduitsche spraakkunst
Vorige scan Volgende scanScanned page
spraakkunst. 315
eenen eenigen verbonden wordfen: Scmpronius is
dood, en Cajus leeft.
271. In beide soorten van volzinnen kunnen
het onderwerp der rede en het daaraan toegeschre-
vene in hunne eigenschappen, betrekkingen en
omstandigheden nader aangeduid worden , bij voor-
beeld: de goede Sempror.ius is gisteren gestorven,
tnaar de brave Cajus leeft rog. ün zulk een vol-
zin is nog voor verdere uitbreiding vatbaar, wan-
neer namelijk oorzaken, voorwaarden, of nadere
beschrijvingen tusschen gevoegd, of ingeschoven
worden. Dergelijke inschuivingen heeten tusschen'
zinnen. Zeggen wij derhalve: de goede Semproni-
us, de eefii.;e z /on van Cajus, is gestorven, dan
is de eenige zoon van C.ijus een tusschenzin.
272. I dere volzin kan meer dan een onder-
werp bevatten, terwijl aan een onderwerp ver-
scheidene werkingen, of eigenschappen kunnen
toegeschreven worden , als: gestadige verstrooijin-
gen, onrustige begeerten en het dagelijksche genot
van zinnelijii genoegen plegen den smaak voor de
bekoorlijkheden der natuur te verdooven. Jezus
leefde, leed en stierf voor waarheid en deugd.
' 073 Ten aanzien van den rorm zijn de vol-
zinnen, of verhalend, oï biddend en bevelertd, of
vragend, of wenschcnd, of ook uitroepend-, en dik-
werf kunnen, in eenen en denzclfden volzin,
meer dan een dezer vormen voorkomen; wanneer
hij zich beleedigd acht, wat verhindert hem, mij te
o-it-