Boekgegevens
Titel: Nederduitsche spraakkunst
Auteur: Weiland, Pieter
Uitgave: Dordrecht: Blussé en Van Braam, 1820
Nieuwe door den auteur zelven overziene en verb. dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: P.B. 700 : 1820
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_206030
Onderwerp: Taal- en letterkunde naar afzonderlijke talen: Nederlandse taalkunde
Trefwoord: Nederlands, Grammatica's (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nederduitsche spraakkunst
Vorige scan Volgende scanScanned page
r
283 NE de rd UI t sc HE
» ren, a!s: dat, en, of, want, opdat, wanneer, de-
wijl, enz., bij voorbeeld: ii zeg, dat hij zal ho-
nen ; ik sprak van u en van hem; kij zal het vel
doen, want htj heeft het beloofd, enz. Andere kun-
nen ook in het midden en achteraan geplaatst wor-
den , als: onk, toch , echter, derhalve, insgelijks , dan,
voor derhalve, enz., bij voorbeeld: hij komt, en zij
komt ook-, zii zal het toch doen, en: ei, doe het toch',
het zou echter geschied zijn, en: het geschiedde ech-
ter', wij zullen insgelijks komen, en; zij kwamen ins-
gelijks enz<
S- 212. Men 2egt doorgaans, dat deze of gene
voegwoorden de aantoonende of aanvoegende wijs
der werkwoorden beheerschen; doch dat deze stel-
ling geenen grond in het geheel heeft, is bl. 254.
136, en in het eerste Deel, bl. 148, 300 reeds
aangemerkt, alwaar wij tevens gezien hebben, dat
de wijs, waarin een werkwoord geplaatst most wor-
den, alleen van de zekerheid of twijfelachtigheid
des voorstfis afhangt.
213. Onaangezien de wijs der werkwoorden
niet door de voegwoorden beheerscht wordt, zijn
vele voegwoorden echter van dien aard, dat zij de
aanvoegende wijs nimmer achter zich ontvangen,
terwijl andere deze wijs altoos vorderen. Tot de
eerste soort behooren want, omdat, dewiiK vermits,
naardien, weshalve, waarom, alzoo, zoo dat ■ zoo dra
ah, en meer anderen, welke voor geene onzekere
' voorstellen pissen, als: want wij kwamen te iaat",
omdat de dag voorbij was', dewijl de avond viel; Vet'
mits