Boekgegevens
Titel: Nederduitsche spraakkunst
Auteur: Weiland, Pieter
Uitgave: Dordrecht: Blussé en Van Braam, 1820
Nieuwe door den auteur zelven overziene en verb. dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: P.B. 700 : 1820
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_206030
Onderwerp: Taal- en letterkunde naar afzonderlijke talen: Nederlandse taalkunde
Trefwoord: Nederlands, Grammatica's (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nederduitsche spraakkunst
Vorige scan Volgende scanScanned page
»C6
nederduitsche
7. VerUnding yan een ■werkwoord met ten zelf.
standig naamwüord.
$. ï6i. Een zelfstandig naamwoord kan, op twee-
derlei wijs , met een werkwoord verbonden worden,
of als het voorwerp der rede, gevolgelijk als het be-
ibeerschende deel, of als het onderwerp der rede,
gevoigelijk als het beheerscht wordende deel.
162, Wanneer een zelfstandig naamwoord het
voorwerp der rede is, dan beheerscht hetzelve het
werkwoord, dat is , dan moet het werkwoord zich,
ïn getal en persoon, naar het zelfstandige naam-
woord schikken, als; jan leest de klokken
slaan \ gij mannen., hebt het gezegd. Geschiedt de
beheersching in de onbepaalde wijs, dan bekomt de-
zelve de woordjes te, om te, of in sommige geval-
len van, voor zich; het zelfstandige naannvoord
moog als voorwerp, of als onderwerp der rede
voorkomen; bij voorbeeld : ik had het genoegen, u
te ontmoeten; heb ik het geluk , u wel te zien ? hij
had de eer, de eerste te zijn', gij hebt vrijheid, te
vertrekken, of om te vertrekken-, het was zijn oog'
merk, te komen, of om te komen. Ook met vani
hij sprak met eene wonderbare kracht van zeggen ^
dat is trant van schrijven, enz. Somwijlen wordt
deze onbepaalde wijs voor het naamwoord geplaatst,
cn dan dus verbogen; zeggenskracht, schrijvenslust,
Itarensnood enz.
s. I(53'
C*) Zie §. IJ4-