Boekgegevens
Titel: Nederduitsche spraakkunst
Auteur: Weiland, Pieter
Uitgave: Dordrecht: Blussé en Van Braam, 1820
Nieuwe door den auteur zelven overziene en verb. dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: P.B. 700 : 1820
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_206030
Onderwerp: Taal- en letterkunde naar afzonderlijke talen: Nederlandse taalkunde
Trefwoord: Nederlands, Grammatica's (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nederduitsche spraakkunst
Vorige scan Volgende scanScanned page
spraakkUnst.
l6i
gén, fen wel vdor eerst, omtrent de onscheidbare, be,
ge, ber , ont, ver,
3Ö4. Het voorzetsel be is hetzelfde als het oii-
de bi ^nu bij), strekt, i!i het algemeen, om den
zin te versterken , gelijk bedenken meer is, dan den-
ken, beteekenende zoo veel als eene znak van alle
zijden overdenken. Intusschen verliest dit voorzet-
sel somvvijien de e, als : blijven, voor het oude be-
lijven-, bang, en het werkwoord bangen, \ooï beangi
beangen,
§. 365. Het voorzetsel ge brengt weinig toe tot
verandering van den zin, alleen wordt die door het-
zelve eenigztas gestijfd, docti merkelijk minder, dan
door ons be, als: leiden, gcetden, naken, genaken
enz. Somwijlen werpt het «lok de e weg, als: glli-
den, voor gelijden: gunmn, voor g unnen Zoo
vindt men ook bij de Dichters gluk, voor gelak ge-
schreven.
§. 36(5. Het voorzetsel hei' beteekent zoo veel als
wederom: herinneren, herkennen, hermaken enz- Dit
voorzetsel her moet wel onderocheiden worden van
ons her^ in hertog^ herbergt hetwelk eigenlijk eene
zamentrekking van heir, uf heer is; als mede van
her.^ voor hier, in herwaarts, herkomst enz. IVliiï
gebruikelijk is ons er, in ervaren enz.
367. Oris voorzetsel ont, ciat eene ontroovin'a*
te kennen geeft, worde meestal b j werk woorden, uf
deelwoorden , zeldzuiner bij naainwoinden, gevoegd,
bij voorbeeld J ontleen», onthoofden^ ontmanmntm, ^
V/elke eene berooviug aaiiduide», Zgo is ontbonded