Boekgegevens
Titel: Volapük, dat is de wereldtaal: spraakkunst
Auteur: Schleyer, Johann Martin; Bruin, Servaas de
Uitgave: 's-Gravenhage: IJkema, 1884
Arnhem: G.J. Thieme
Opmerking: Vert. van: Volapük. - 1881
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 533 H 31
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_205876
Onderwerp: Taal- en letterkunde naar afzonderlijke talen: kunstmatige wereldtalen
Trefwoord: Volapük, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Volapük, dat is de wereldtaal: spraakkunst
Vorige scan Volgende scanScanned page
40
Verdere van telwoorden gevormde adjectieven zijn de (in het Hollandsch
onverbuigbare, doch iu Volapük voor verbuiging vatbare) soortelijke
telwoorden (specialia), die in het Hollandsch op „ .. erlei" of „ .. erhande"
uitgaan en in Volapük den uitgang nik hebben, b.v.:
telnik, tweeërlei; folnik, vierderlei;
walnik, zesderlei; bahenik, tienderlei; enz.
(Nog andere dergelijke afleidingen van telwoorden zoeke men in het
Woordenboek of in de hier volgende § § 137—140.)
[§ 135.] Getals-substantieven.
{Nums subsatik.)
De telwoorden (evenals alle woorden) zijn in het Hollandsch
ook als substantief te gebruiken, eenvoudig met het lidwoord
vóór zich, doch zonder in het enkelvoud eenige verandering te
ondergaan, b.v.: eene groote vijftig, eene kleine honderd,
enz. (NB. 50 en 100 staan hier in de beteekenis van: vijftigtal,
honderdtal).
1) In Volapük hebben dergelijke substantievelijk gebezigde tel-
woorden altijd den uitgang el, b.v.:
halél, eene een; kilél, drietal;
balsél, tiental; telsél, twintigtal.
2) De partitieven (dat is: gedeelten van een geheel
noemende getals-substantieven) hebben den uitgang dil, b.v.:
foldil, vierdepart, vierdegedeelte.
Vertaal:
1 paar (= 1 tweetal), 1 dozijn (= 1 twaalftal),
het 40-tal, het millioen, 79 dozijn;
1 vijfdepart, 3 tiendeparten, 8 honderdsteparten.
[§ 136.] Getals-werkwoorden.
{Felibs numik.)
1) De van telwoorden gevormde werkwoorden hebben (evenals
alle werkwoorden in Volapük) den uitgang On (eenvoudig achter
het telwoord vastgehecht), b.v.:
balön, vereenigen, tot één brengen;
telün, venlubbelen, vertweevoudigen;
kilön, verdrievoudigen;
tumiJn, verhonderdvoudigen;
milim, verduizendvoudigen.