Boekgegevens
Titel: Ars dicendi priscorum potissimum praeceptis et exemplis
Auteur: Kleutgen, Josephus
Uitgave: Silvae-Ducis: Apud Verhoeven fratres, 1855
Ed. altera, emendata et aucta; 1e uitg.: 1847
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 1167 D 6
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_205865
Onderwerp: Taal- en letterkunde naar afzonderlijke talen: Latijnse taalkunde
Trefwoord: Latijn, Retorica, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Ars dicendi priscorum potissimum praeceptis et exemplis
Vorige scan Volgende scanScanned page
DE PERSPICIITATE DICEXDI, 15
23. Hanc autem significandi vim ilia verba obtincnt,
® ' talia.
quae rem definite et accurate demonstrant.
I. Definite demonstrant ea, in quibus nihil est ambi-
guum, niiiilque incertum seu vagum.
1. Ambigua sunt vocabula, quae, cum per se plura signifi-
cent, etiam in ipso contextu orationis diverse accipi possunt,
ut: Cfljus consilium meum non probaviL — Saepe tamen am-
biguo ex industria quaesito aculeata fit oratio, ut qui interro-
gatus,cur foro abiret: Strepilanlem^ inquit, concioncm fugio.
2. Vagum et quasi fluctuantem sensum faciunt verba nimis
generalia, et quae rem innuunt tantum, non proprio nomine ap-
pellant, ut: Aspice res^ quae in hac parte reipublicae adversus
honum graviter operantur^
2G. II. Accurate rem declarant ea, quae nec nimium dicunt,
nec parum, neque simile aliquid, sed id ipsum, quod cogitas.
1. Nimium dicit, qui inflammatus ira pro succensus^ parum,
qui opinari pro persuasum habere,
2. Alterum late patet. Primum enim cum ex similibus aliud
pro alio ponitur, saepe plane praeposterus est sermo, ut mala
species pro tristi specie ^ ut ambitio pro ambitu. — Deinde ex
synonymis verbis in eodem genere alia laudant, alia vitupérant,
alia ad tristia, alia ad laeta significanda usurpantur; bine repre-
hendit Fabius : tantum spcrarc dolorem^ pro timere; nec recte ^^ g ^
quidam : Totum^ inquit, illud helium circiter annum viguit, nam
vigere ad res hostiles non pertinet.
Tum etiam videndum, ut verba, quae junguntur, optime inter
se convenant, non solum, ne plane vitiose loquaris, ut si con-
fundas lege?n ferre et legem juberc^ facile.pati et libenler pati,
sed etiam ut callide jungas, quae optime conspirant, ut : Itaque p^o legc
non sum praedicaturus^ Quirites^ quantas ille res domi militiaC' is.
que^ terra marique^ quantaque facilitate gesserit, ut ejus sem-
per voluntatibus non modo cives assenserint, socii obtemperarint,
hostes obedierint, sed etiam venti tempestatesque obsecundarint;
hoc brevissime dicam^ neminem unquam tam impudentcm fuisse^
qui a diis inimortalibus tot et tantas res tacilus audcret optare,.
quot et quantas dii immortales ad Vompejum detulerunt.