Boekgegevens
Titel: De logische analyse
Deel: 1 Beschouwingen naar aanleiding van Prof. T. Roorda's rede-ontleding of logische analyse der taal
Auteur: Winkel, L.A. te; Roorda, T.
Uitgave: Zutphen: Willem Thieme, 1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NO 09-1109
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_205178
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De logische analyse
Vorige scan Volgende scanScanned page
79,
'/stelling genoemd wordt, ligt altijd een hypothetische stelling
// opgesloten." Deze voorbeelden zullen den lezer misschien in staat
stellen om voortaan de disjunctieve zinnen van andere te onder-
scheiden; maar wij zullen niet behoeven aan te toonen, dat hunne
natuur hem niet duidelijk verklaard wordt door ze //twee- of
//meer-ledige problematische stellingen" te noemen. Integendeel,
hij wordt veeleer van den goeden weg gebracht en verhinderd in te
zfen, dat er zoowel assertorische en apodictische als problematische
disjunctieve zinnen zijn, temeer, daar de bijgebrachte voorbeelden
juist tot de assertorische disjunctieve behooren. Ook bestaan er
niet alleen disjunctieve //stellingen", maar ook disjunctieve
vragen, wenschen, bevelen enz.: Keeft Jan of Tiet dit
gedaan ? Roep den meester of den meesterknecht. Van de tegen-
overgestelde soort, de conjuncticve oizamenvatlende, Aoov weWtv
vergelijking met de disjunctieve zinnen de aard der laatste eerst
recht kenbaar wordt, is nergens sprake.
Evenmin kunnen wij onze goedkeuring hechten aan Schrij-
vers beschouwing van de categorische zinnen. Elke koppeling
van het predicaat met het subject geschiedt bf voorwaarde-
lijk, bf onvoorwaardelijk; een derde geval bestaat niet,
is niet denkbaar. Als de koppeling voorwaardelijk plaats
heeft, dan is en heet de zin, gelijk wij gezien hebben, hypo-
thetisch; en daar er nu nog slechts ééne andere, tegenoverge-
stelde soort bestaat, zoo eischt de Logica, dat men aan alle
niet hypothetische zinnen ook eenen en denzelfden naam geve.
Alle niet hypothetische zinnen moeten daarom categorische\iee-
ten. Zien wij thans, wat de heer eoouda wil. Op blz. 15 le-
zen wij : // Het tegenovergestelde van de conditionele of voorwaar-
r> delijke en dus ook van de hypothetische of onderstellende,
// wijze van uitdrukking is de kategorische. Een kategorische
n stelling is dus een beslissende uitspraak, waarmee slechtweg,
'/zonder beperking of voorbehoud, en onvoorwaardelijk van een