Boekgegevens
Titel: Leer- en leesboek der algemeene geschiedenis
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers,
Auteur: Kannegieser, Otto; Huberts, W.J.A.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, ca. 1865 *
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 671 C 66,67
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204978
Onderwerp: Geschiedenis: algemene wereldgeschiedenis; geschiedenis van grote gebiedsdelen, bevolkingsgroepen en beschavingsgebieden: algemeen
Trefwoord: Wereldgeschiedenis, Leermiddelen (vorm)
* jaar van uitgave niet op de gebruikelijke wijze verkregen, mogelijk betreft het een schatting
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leer- en leesboek der algemeene geschiedenis
Vorige scan Volgende scanScanned page
DE EERSTE COALITIE TEGEN FRANKRIJK. 217
de wijk nam, en liet er de Bataafsche republiek uitroepen, wel-
ke onder bescherming van Frankrijk gesteld werd; de Engel-
schen handelden nu ook vijandig jegens Holland, en ontnamen
het de volkplantingen in andere werelddeelen, om die, zoo het
heette, voor den stadhouder in pand te nemen (1795—96).
Ook aan den Khyn waren de Franschen gelukkig; de Oos-
tenrijksche en Pruissische troepen trokken in de herfst van 1794
over den Ehijn terug. Pruissen sloot in 1795 vrede met Frank-
rijk, waarbij de linker Ehijnoever aan den vijand overgelaten
en noordelijk Duitschland door eene demarcatielijn van het zui-
den gescheiden werd. In zuidelijk Duitschland duurde de krijg
voort; de Oostenrijkers boden onder Clairfait en Wurmser he-
vigen wederstand aan de Fransche legers, en veroverden Hei-
delberg en Mannheim. De aartshertog Karei sloeg Jourdan bij
Würzburg (1796) en noodzaakte hem, naarden Ehijn terug te
trekken. Ook werd Moreau uit Beijeren en Zwaben verjaagd.
§ 148. het schrikbewind (Julij 1793 — Julij 1794).
Het comité du salut public had gedurende een ge-
heel jaar in Frankrijk alle macht in handen. Eobespierre , Cou-
thon en St. Just stonden aan het hoofd en lieten elk, die zich
voor hen niet wilde buigen, ter dood brengen. Nevens hen had
de edele Carnot de leiding der krijgszaken. Door eene wet te-
gen de verdachte personen uit te vaardigen, verdreef het Co-
mité alle aanhangers der vroegere besturen. Alle gevangenissen
werden met duizenden opgevuld, en dagelijks 40 tot 60 men-
schen naar de guillotine gesleept. Den 6den Nov. 1793 werd
de hertog van Orleans onthoofd.
De Conventie voerde eene nieuwe jaartelling in, welke met
22 September 1792 begon, zij liet de kerken ontwijden en plun-
deren , en besloot om in plaats der Katholijke godsdienst eene
godsdienst der Eede in te voeren. De revolutiemannen traden
immer voorwaarts; nadat Danton onthoofd was (5 April 1794),
regeerden de drie hoofden van het Comité bijna met onbeperkte
macht. Zij voerden het schrikbewind tot het hoogste toppunt,
doch werden eindelijk door de aanhangers van Danton in het
verderf gestort. Eobespierre werd, nadat hij eerst de handen
aan zich zei ven had zoeken te slaan, met 21 zijner aanhangers
onthoofd (28 Julij 1794). Langzamerhand gelukte het nu der
Conventie om de macht der Jakobijnen te breken en eene laat-
15*