Boekgegevens
Titel: Leer- en leesboek der algemeene geschiedenis
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers,
Auteur: Kannegieser, Otto; Huberts, W.J.A.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, ca. 1865 *
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 671 C 66,67
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204978
Onderwerp: Geschiedenis: algemene wereldgeschiedenis; geschiedenis van grote gebiedsdelen, bevolkingsgroepen en beschavingsgebieden: algemeen
Trefwoord: Wereldgeschiedenis, Leermiddelen (vorm)
* jaar van uitgave niet op de gebruikelijke wijze verkregen, mogelijk betreft het een schatting
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leer- en leesboek der algemeene geschiedenis
Vorige scan Volgende scanScanned page
200 NIEUWE GESCHIEDENIS. AFD. III.
sehen veldmaarschalk Daun bij Kollin overwonnen (18 Junij) en
moest naar den Opperlausitz terugtrekken. Ondertusschen had-
den de Franschen Frederiks bondgenoten bij Hastenbeck versla-
gen en waren met het Duitsche rijksleger tot aan de Saaie voort-
gerukt. Frederik trok tegen hen op en won den slag bij Hös-
bach (5 Nov.). Maar in Silezië waren de Oostenrijkers in het
voordeel; Frederiks vriend, de generaal Winterfeldt, was ge-
sneuveld, Breslau en Schweidnitz waren verloren gegaan. Nu
ijlde Frederik naar Silezië en behaalde bij Leuthen eene glans-
rijke overwinning op Daun (5 Dcc.), waardoor Silezië weder in
zijn bezit geraakte.
In het volgende jaar dreef Ferdinand van Brunswijk de Fran-
schen over den Ehijn en sloeg ze bij Crefeld. Frederik wendde
zich, na het volbrengen van eenen meesterlijken terugtocht uit
Moravië, nu tegen de Eussen, die onder Fermor met eene groote
macht naar den Oder voortgerukt waren en Kustrin hadden ver-
brand; hij sloeg ze bij Zorndorf (25 Aug.). Toen hij echter naar
Saksen trok om zijnen in het naauw gebrachten broeder Hen-
drik ter hulp te snellen, werd hij (14 Oct.) door Daun bij Hoch-
kirch overvallen en leed eene geduchte nederlaag. Evenwel ge-
lukte het hem om, met zijn' broeder vereenigd, de Oostenrijkers
uit Saksen en Silezië te verjagen.
Maar nieuwe legers trokken tegen Frederik te velde; eene
Pruissische legerafdeeling werd door de Eussen bij Züllichau ge-
slagen , en Frederik leed , nadat de Eussen en Oostenrijkers
zich vereenigd hadden, bij Kunersdorf (12 Aug. 1759) tegen
Soltikof en Laudon zulk eene geduchte nederlaag, dat hij aan
den goeden afloop van den oorlog twijfelde. De oneenigheid tus-
schen de vijanden redde Berlijn, doch Dresden en het grootste
deel van Saksen gingen verloren; de Pruissische generaal Fink
werd met 12 000 man bij Maxen gevangen genomen. De voor-
zichtigheid van Daun redde echter den in het naauw gebrach-
ten koning van Pruissen. Ferdinand van Brunswijk had bij Min-
den (1 Aug.) nogmaals eene overwinning op de Franschen be-
haald en hen over den Eijn teruggedrongen.
Nadat Silezië wederom verloren was gegaan, won Frederik II
eene glansrijke overwinning bij Liegnitz (15 Aug. 1760) en be-
lette daardoor de vereeniging der Oostenrijksche legers; echter
werd het markgraafschap Brandenburg door den vijand overval-
len , en Berlijn bezet, totdat zij zich op Prederiks naderin g te-