Boekgegevens
Titel: Leer- en leesboek der algemeene geschiedenis
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers,
Auteur: Kannegieser, Otto; Huberts, W.J.A.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, ca. 1865 *
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 671 C 66,67
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204978
Onderwerp: Geschiedenis: algemene wereldgeschiedenis; geschiedenis van grote gebiedsdelen, bevolkingsgroepen en beschavingsgebieden: algemeen
Trefwoord: Wereldgeschiedenis, Leermiddelen (vorm)
* jaar van uitgave niet op de gebruikelijke wijze verkregen, mogelijk betreft het een schatting
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leer- en leesboek der algemeene geschiedenis
Vorige scan Volgende scanScanned page
196 NIEUWE GESCHIEDENIS. AFD. III.
Rusland oefende grooten invloed uit op het lot van Polen.
Na den dood van August II koos de Poolsche adel Stanislas
Lesczinski tot koning, die vermomd uit den Elsas naar War-
schau gekomen was; doch Rusland en Oostenrijk begunstigden
zijnen mededinger August III keurvorst van Saksen. Stanis-
las moest naar Dantzig en van daar naar Frankrijk vluchten, en
verkreeg na zijn' afstand van de niets beteekenende kroon van
Polen het hertogdom Lotharingen. Polen werd door partijschap-
pen verdeeld en verscheurd en ging met rassche schreden zijn'
ondergang te gemoet.
§ 136. de eerste koningen van pruissen.
De groote keurvorst van Brandenburg, Frederik Willem (1640
—1688) had met groote wijsheid en wilskracht gebruik gemaakt
van de staatkundige verwikkelingen van zijn' tijd, om het aan-
zien te verhoogen en de inwendige welvaart van zijn land, dat
in den dertigjarigen oorlog ontzaggelijk geleden had, te verbe-
teren. Zijn opvolger, Frederik III (1688—1713), een zeer
prachtlievend vorst, die den uiterlijken pronk boven alles stelde,
streefde er naar, evenals de keurvorsten van Hannover en Sak-
sen , die koningen van Engeland en Polen geworden waren, om
eene koningskroon machtig te worden. Keizer Leopold gaf hier-
toe zijne toestemming omdat Frederik hem in den Spaanschen
successie-krijg voortreffelijk bijstond. In Januarij 1701 kroonde
de keurvorst van Brandenburg zich te Koningsbergen tot ko-
ning van Pruissen en noemde zich nu Frederik I. Hij stichtte
de orde van den Zwarten Adelaar, hij verfraaide zijne hoofdstad,
beschermde kunsten en wetenschappen, doch kwelde zijne on-
derdanen door drukkende belastingen.
Gelukkig volgde hem zijn spaarzame zoon, Frederik I (1713
—1740) op; deze trachtte de staatsschulden te verminderen
en voerde eene zeer eenvoudige burgerlijke hofhouding in. Hij
was een rechtschapen, godvreezend en braaf vorst, die met uit-
stekende zorg de belangen van zijn land behartigde. Kunsten
en wetenschappen echter telde hij weinig, maar hij legde zich
er vooral op toe om het nieuwe koningrijk krachtig te maken.
Hij had eene bijzondere voorliefde voor het leger, hetwelk door
Leopold ^an Dessau voortreffelijk geoefend werd; hij onder-
steunde landbouw en fabrieken, en liet eene schatkist na met
14 millioen gulden. Zijn zoon Frederik was in vele opzichten