Boekgegevens
Titel: Leer- en leesboek der algemeene geschiedenis
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers,
Auteur: Kannegieser, Otto; Huberts, W.J.A.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, ca. 1865 *
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 671 C 66,67
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204978
Onderwerp: Geschiedenis: algemene wereldgeschiedenis; geschiedenis van grote gebiedsdelen, bevolkingsgroepen en beschavingsgebieden: algemeen
Trefwoord: Wereldgeschiedenis, Leermiddelen (vorm)
* jaar van uitgave niet op de gebruikelijke wijze verkregen, mogelijk betreft het een schatting
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leer- en leesboek der algemeene geschiedenis
Vorige scan Volgende scanScanned page
192 NIEUWE GESCHIEDENIS. AFD. III.
tijen te onderdrukken, en werd in 1688 als koning van Enge-
land uitgeroepen, toen het Engelsche volk zijn' schoonvader
Jakob II van den troon had verjaagd. Op het einde van zijn
leven werd Europa wederom door een'oorlog bedreigd, welken
Lodewijk om de Spaansche kroon voeren wilde. Willem III
trachtte door allerlei schikkingen en verdeelingsverdragen de
zaak der erfopvolging in de Spaansche monarchie te regelen,
doch te vergeefs, de krijg barstte uit, en de Vereenigde Pro-
vinciën waren verplicht, daaraan met Engeland tegen Lodewijk
XIV deel te nemen. Na den vrede sloten de Staten met Oos-
tenrijk in 1715 het barrière-traktaat, waarbij de bezetting der
zuidelijke grensvestingen in de aan Oostenrijk afgestane Spaan-
sche Nederlanden aan de Algemeene Staten werd toegestaan.
§ 134. de noordsche oorlog (1700 —1718).
Het overwicht van Zweden werd door de naburige staten
met afgunstige blikken aangezien. Toen koning Karei XI stierf,
en zijn zoon Karei XII op zestienjarigen leeftijd in 1697 den
troon beklom, meenden zij dat de tijd gekomen was om Zwe-
dens overmacht te fnuiken. De Russische tsaar Peter de Groote,
August II, koning van Polen en keurvorst van Saksen, en ko-
ning Prederik IV van Denemarken vereenigden zich tegen Zwe-
den. De Russen trokken Esthland. de Polen Lijfland binnen en
de Denen overvielen den hertog van Holstein-Gottorp. Maar
Karei XII stak over naar Seeland (1700) en dwong Frederik
IV tot den vrede van Travendal. In het zelfde jaar sloeg hij een
driemaal sterker Russisch leger bij Narva, trok door Koerland
naar Polen en deed zijn intocht in Warschau (1702). Nadat
hij bij Küssow het Saksisch-Poolsche leger verslagen en zich
van het grootste deel van Polen had meester gemaakt, liet hij
August II vervallen verklaren van den Poolschen troon, en Sta-
nislas Lesckinsky als koning van Polen uitroepen. Daarop trok
hij naar Galicië, joeg Ausust II uit Warschau, hetwelk deze
weder veroverd had, trok door Volhynië, en wendde zich daarop
naar Saksen. August II werd tot den vrede bij Altranstädt ge-
dwongen (1716), en moest afstand doen van den troon; hij
moest de zonen van Sobieski, een vroeger Poolsch koning, in
vrijheid stellen en het verbond met den Russischen tsaar ver-
breken.
Ondertusschen had Peter de Groote Ingermanland veroverd.