Boekgegevens
Titel: Leer- en leesboek der algemeene geschiedenis
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers,
Auteur: Kannegieser, Otto; Huberts, W.J.A.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, ca. 1865 *
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 671 C 66,67
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204978
Onderwerp: Geschiedenis: algemene wereldgeschiedenis; geschiedenis van grote gebiedsdelen, bevolkingsgroepen en beschavingsgebieden: algemeen
Trefwoord: Wereldgeschiedenis, Leermiddelen (vorm)
* jaar van uitgave niet op de gebruikelijke wijze verkregen, mogelijk betreft het een schatting
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leer- en leesboek der algemeene geschiedenis
Vorige scan Volgende scanScanned page
T
188 NIEUWE GESCHIEDENIS. AFD. III.
nig vaderlandlievende houding den rijksban uitsprak, en van
den aartsbisschop van Keulen. Spanje verklaarde zich voor Fi-
lips van Anjou. Het krijgsgeluk was op de zijde van Oosten-
rijk, voor hetwelk de beide grootste veldheeren van die eeuw,
prins Eugenius van Savoye en Marlborough den krijg voerden,
Eugenius drong de Franschen uit Italië, en Marlborough zoo-
veel mogelijk uit de zuidelijke Nederlanden. Zij wisten zich te
vereenigen en sloegen in 1704 bij Höchstadt de Fransche en
Beijersche legers.
Toen aartshertog Karei in Catalonië landde, brak er in Spanje
een vreeselijke burgerkrijg uit. De Engelschen en Hollanders ver-
overden Gibraltar, de Portugezen bezetten Madrid, maar de Fran-
schen behielden in Spanje de overhand. Filips behaalde eene
overwinning bij Almanza en trok in 1707 Madrid weder binnen.
Ondertusschen behaalde Marlborough bij Eamillies in 1706
eene overwinning op de Franschen, zoodat de zuidelijke Ne-
derlanden den Oostenrijksehen troonopvolger als heer moesten
erkennen. Prins Eugenius streed gelukkig in Italië, en vernie-
tigde in den slag bij Turin in 1706 het groote Fransche le-
ger. In het volgende jaar werd Napels voor Karei van Oosten-
rijk veroverd. Slechts in Duitschland behielden de Franschen
het veld. In 1708 behaalden Eugenius en Marlborough bij
Oudenaarde de overwinning en het volgende jaar bij Malplaquet.
Lodewijk XIV verkeerde in een' zeer benaauwden toestand. Doch
toen Engeland, waar het ministerie en daarmede ook Marlbo-
rough viel, eenen bijzonderen vrede met Frankrijk sloot, en
aartshertog Karei, die het Spaansche rijk krijgen zou, door
den dood zijns broeders Jozef I de Duitsche keizerskroon erf-
de, eindigden de Europesche mogendheden den krijg om ook
nog Spanje vóór het Habsburgsehe huis te helpen veroveren.
Engeland en Holland erkenden Filips van Anjou in 1713 bij
den vrede van Utrecht als koning van Spanje onder den naam
van Filips V; evenwel werd er bepaald dat de Fransche en
Spaansche kronen nimmer op één hoofd zouden vereenigd wor-
den. Engeland kreeg van Frankrijk Nieuw-Schotland, Newfound-
land en de Iludsonsbaailanden en bleef in het bezit van Gibral-
tar. Keizer Karei VI, (1711—1740) en het Duitsche rijk zet-
ten den krijg nog eenigen tijd voort en sloten in 1714 den
vrede van Kastadt. Oostenrijk verkreeg de Spaansche Nederlan-
den, Napels en Milaan.