Boekgegevens
Titel: Leer- en leesboek der algemeene geschiedenis
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers,
Auteur: Kannegieser, Otto; Huberts, W.J.A.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, ca. 1865 *
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 671 C 66,67
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204978
Onderwerp: Geschiedenis: algemene wereldgeschiedenis; geschiedenis van grote gebiedsdelen, bevolkingsgroepen en beschavingsgebieden: algemeen
Trefwoord: Wereldgeschiedenis, Leermiddelen (vorm)
* jaar van uitgave niet op de gebruikelijke wijze verkregen, mogelijk betreft het een schatting
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leer- en leesboek der algemeene geschiedenis
Vorige scan Volgende scanScanned page
184 NIEÜWE GESCfllEUENIS. AFD. II.
Spanje tot vrouw gekregen had , stierf hij, een zeer groot ver-
mogen nalatende (1661). Lodewijk XIV nam nu onmiddellijk
zelf de teugels van het bewind in handen.
§ 128. lodewijk xiv (1643 — 1715).
Onder Lodewijk XIV bereikte de koninklijke macht haar
hoogste toppunt. Het geheele openbare leven draaide om het
hof en de persoon des konings. Lodewijk XIV was trotsch,
heerschzuchtig, begeerig naar roem, prachtlievend en zeer vroom.
Hij wilde de eerste vorst van Europa zijn , en zijne stelling
was: „l'état c'est moil" Hij wist door veroveringen en door
zich met alle zaken in Europa te bemoeijen, zijn rijk eene eer-
ste plaats te doen innemen. Schrandere ministers zooals Colbert
en Louvois, en veldheeren als Condé, Turenne en Vauban ston-
den hem ter zijde. De toestanden in de voornaamste Europe-
sche staten begunstigden bijzonder de plannen van den Fran-
schen koning, die daarbij niet afkeerig was van allerlei onge-
oorloofde middelen, zooals b. v. omkooping van ministers van
andere landen.
Lodewijk XIV maakte na den dood van Filips IV, koning
van Spanje, aanspraken op de Spaansche Nederlanden, maar
moest de reeds gemaakte veroveringen bij den vrede van Aken
in 1668 weder afstaan, toen Holland, Engeland en Zweden
zich vereenigden om de Spaansche heerschappij in Vlaanderen
en Brabant staande te helpen houden.
Ook moest Holland getuchtigd worden. Lodewijk verklaarde
dit land in 1672 den oorlog, nadat hij Engeland en Zweden
tot onzijdigheid, en Lobkowitz, den eersten minister van keizer
Leopold, door omkooping voor zich had weten over te halen
§ 129. lodewijks oorlogen.
Lodewijk XIV veroverde, eer hij aan de Generale Staten den
oorlog verklaarde, Lotharingen, rukte naar den Ehijn en drong
in de Nederlandsche gewesten door. Holland verkeerde in ge-
vaar. Luik, Utrecht en Overijssel vielen met een groot deel
van Gelderland in 's vijands macht. Men droeg aan prins Wil-
lem III van Oranje het opperbevel over het leger en het stad-
houderschap op. Men stak de dijken door; Groningen verde-
digde zich dapper, doch de stad Utrecht werd door den maar-
schalk de Luxembourg genomen; toen deze door vorst begun-