Boekgegevens
Titel: Leer- en leesboek der algemeene geschiedenis
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers,
Auteur: Kannegieser, Otto; Huberts, W.J.A.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, ca. 1865 *
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 671 C 66,67
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204978
Onderwerp: Geschiedenis: algemene wereldgeschiedenis; geschiedenis van grote gebiedsdelen, bevolkingsgroepen en beschavingsgebieden: algemeen
Trefwoord: Wereldgeschiedenis, Leermiddelen (vorm)
* jaar van uitgave niet op de gebruikelijke wijze verkregen, mogelijk betreft het een schatting
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leer- en leesboek der algemeene geschiedenis
Vorige scan Volgende scanScanned page
182 KIEUWE GESCHIEDENIS. AFD. II.
hankelijklieid erkende. Koning Johan V (1705—1750) bevrijdde
zich van den invloed der Cortes.
Spanje had ook in Napels en Sicilië eenen dreigenden op-
stand te dempen, welke wegens drukkende belastingen en de
werving voor het leger uitgebroken was. Hierbij stond de Na-
politaansche visscher Masaniëllo drie dagen aan het hoofd des
volks (1647). Bij den dood van Karei I, den zwakken zoon
van Filips IV, stierf in 1700 de mannelijke linie van het Oos-
tenrijksche huis in Spanje uit.
§ 126 fkankrijk. lodewijk xiii. richelieu.
Gedurende de minderjarigheid van Lodewijk XIII (1610—
1643) was zijne moeder Maria de' Medici regentes. De hooge
Fransche adel en Maria's gunstelingen, waaronder Concini (Ma-
rechal d' Ancre) en zijne vrouw Eleonore Galigai (vermoord
1617) eene eerste plaats bekleedden, streden aan het hof om
den voorrang; de door Sully goed voorziene schatkist was door
de willekeur der koningin spoedig uitgeput. Toen zij door den
meerderjarig geworden Lodewijk naar Blois verbannen werd,
was Frankrijk in twee groote vijandige partijen verdeeld, de
koning met zijn' gunsteling Albert Luynes aan de eene, de ko-
ningin-moeder en de Fransche grooten aan de andere zijde. Ook
grepen de Protestanten naar de wapenen, daar zij over het
maken van inbreuken op het edikt van Nantes klaagden. Tot
geluk voor Frankrijk stierf Luynes in 1621, Richelieu trad in
den staatsraad en kwam aan het hoofd der regering. Het gelukte
hem 18 jaren lang (1624—1642) een bijna oppermachtig be-
wind over het rijk en het hof te voeren. Zijn streven was ver-
grooting en uitbreiding van Frankrijk naar buiten, waarom hij
voortdurend strijd voerde, en verheffing der koninklijke macht
in het rijk zelf, weshalve hij zich tegen de Hugenoten, de
machts des adels en de bijeenroeping der algemeene staten (états
généraux) verzette. Eichelieu beroofde de Hugenoten van hunne
staatkundige macht, hunne vestingen (La Eochelle, 1628), en
hunne republikeinsche zelfstandigheid te midden van den mo-
narchalen staat; doch hij stond hun door het edikt van Nimes
in 1629 vrijheid van godsdienst toe en gelijke rechten als aan de
Katholijke onderdanen. Daarop voerde hij met goed gevolg den
strijd tegen den onrustigen adel; hij liet de stoutmoedigsten ter
dood brengen of verbannen. Zelfs moest de koningin-moeder