Boekgegevens
Titel: Leer- en leesboek der algemeene geschiedenis
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers,
Auteur: Kannegieser, Otto; Huberts, W.J.A.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, ca. 1865 *
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 671 C 66,67
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204978
Onderwerp: Geschiedenis: algemene wereldgeschiedenis; geschiedenis van grote gebiedsdelen, bevolkingsgroepen en beschavingsgebieden: algemeen
Trefwoord: Wereldgeschiedenis, Leermiddelen (vorm)
* jaar van uitgave niet op de gebruikelijke wijze verkregen, mogelijk betreft het een schatting
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leer- en leesboek der algemeene geschiedenis
Vorige scan Volgende scanScanned page
TKOONSVEBANDERING IN ENGELAND. 177
aanbood, terwijl de koning zonder geld was en zijn leger ge-
gebrek leed. Echter behaalde Kareis klein, doch goed geoefend
leger in den beginne eenige voordeelen op de versehe, door
graaf Essex aangevoerde Parlementstroepen. Hij geraakte ech-
ter in neteligen toestand toen Olivier Cromwell, een Puriteinsch
ijveraar, eene vastberaden ruiterbende op de been bracht, en
toen het Parlement zich verbond met de Schotten, die weder
in het veld rukten. De koning verloor in 1644 den slag bij
Marstonmoor, en die bij Naseby vernietigde zijne laatste hoop.
De Puriteinen (Independenten) werden steeds stoutmoediger en
waren besloten, hunne republikeinsche plannen in den staat,
evenals in de kerk, door te drijven. Zij woedden met ongehoorde
wreedheid tegen de vrienden des konings en alle gevangen
Ieren , daar zij beweerden dat deze den koning door groote be-
loften tot opstand hadden aangezet. Te vergeefs bood de verne-
derde koning de hand van verzoening aan; men vertrouwde hem
niet, daar zijne brieven, waarin hij buitenlandsche vorsten om
hulp verzocht, in de handen zijner hartstochtelijke vijanden ge-
vallen waren. Fairfax en Cromwell, de aanvoerders van het
Parlementsleger, maakten zich gereed, hem in Oxford te belege-
ren. De koning vluchtte vermomd naar het Schotsche leger;
maar daar vond hij geene deelneming. Daar hij aan hunne on-
matige vorderingen niet toegaf, leverden zij hem voor eene
groote som gelds aan de kommissarissen van het Parlement uit
en gingen daarop uit elkander. Karei werd op het kasteel Holmby
gebracht (16 47).
Nu ontstond er tweespalt tusschen de Presbyterianen in het
Parlement en het leger, waarin de Independenten de overhand
hadden. De Presbyterianen vorderden verandering van het le-
ger, maar dit eischte op hoogen toon de achterstallige soldy
en nam eene vijandige houding aan , opgezet door Cromwell,
die zijne booze plannen onder uiterlijke schijnheiligheid verborg.
En toen op zijn geheim bevel de koning weggevoerd en naar
Hamptoncourt gebracht was, zoodat hij zich nu in de macht
van het leger bevond, vorderden de Presbyterianen en de bur-
gerij van Londen den terugkeer des konings. Maar het leger
rukte de hoofdstad binnen. Het gelukte den gevangen koning,
naar het eiland Wight te ontkomen. De Schotten vatten de wa-
penen op om hem te redden; maar Cromwell sloeg hen terug;
zijne troepen namen den koning weder gevangen en brachten