Boekgegevens
Titel: Leer- en leesboek der algemeene geschiedenis
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers,
Auteur: Kannegieser, Otto; Huberts, W.J.A.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, ca. 1865 *
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 671 C 66,67
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204978
Onderwerp: Geschiedenis: algemene wereldgeschiedenis; geschiedenis van grote gebiedsdelen, bevolkingsgroepen en beschavingsgebieden: algemeen
Trefwoord: Wereldgeschiedenis, Leermiddelen (vorm)
* jaar van uitgave niet op de gebruikelijke wijze verkregen, mogelijk betreft het een schatting
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leer- en leesboek der algemeene geschiedenis
Vorige scan Volgende scanScanned page
172 NIEUWE GESCHIEDENIS. AFD. I.
viel. Wallenstein moest met zijn leger naar Bohemen terug trek-
ken.
De dood van Gustaaf Adolf, den beschermer der Protestan-
ten , vervulde hen met angst en rouw. Hij stierf te midden van
zijne zegenrijke loopbaan, en waarschijnlijk bezield met het plan
om de Zweedsche heerschappij in Duitschland te vestigen.
De Zweedsche rijksraad, welke tijdens de minderjarigheid van
Gustaaf Adolfs dochter, Maria Christina, de regering geheel
in handen had, besloot den krijg in Duitschland voort te zet-
ten. De Zweedsche kanselier Axel Oxenstierna leidde de on-
derneming en sloot te Heilbron met de Duitsche stenden een
verbond (1633). Brandenburg en Saksen namen daaraan even-
wel geen deel. Bernhard van Saksen-Weimar kreeg het opper-
bevel, ende Zweedsche generaal Horn zou hem ter zijde staan.
De krijg brak met nieuwe woede los; de Zweden veroverden
Eegensburg, terwijl Wallensteins troepen vreeselijk in Silesië
huishielden. Hij zelf bleef na den slag van Lützen werkeloos in
Bohemen staan, sloot een' wapenstilstand, en begon zelfs met
den vijand te onderhandelen. Hij werd door zijne benijders aan-
geklaagd van verraad tegen den keizer in den zin te hebben
en naar de kroon van Bohemen te streven. De keizer, die sid-
derde voor de macht, welke hij zulk een heerschzuchtig man
had geschonken, beval Wallenstein af te zetten. Deze trok van
Pilsen naar Eger, om, zooals men zeide, nader bij de Zweden
te zijn, doch werd daar met zijne trouwste aanhangers ver-
moord (1634). Met den dood van Gustaaf Adolf was het derde
of Zweedsche tijdvak geëindigd, en toen kort daarop Frankrijk
en Nederland zich meer openlijk met den krijg begonnen te
bemoeijen, kreeg het vierde of laatste tijdvak den naam van
het Zweedsch-Fransch-Nederlandsche.
5 119. einde van den dertigjarigen oorlog.
De keizerlijke troepen onder 's keizers zoon Ferdinand en
zijn veldheer Gallas rukten Beijeren binnen , veroverden Ee-
gensburg weder en overwonnen de Zweden in den bloedigen
slag bij Nordlingen (1634). Bernard van Saksen-Weimar trok
naar Lotharingen, om hulp bij Frankrijk te zoeken. De keurvorst
van Saksen sloot te Praag in 1635 vrede met den keizer, waar-
bij zich verscheidene Protestantsche vorsten voegden. Nu had
de keizer weder geheel en al de overhand; doch toen mengde