Boekgegevens
Titel: Leer- en leesboek der algemeene geschiedenis
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers,
Auteur: Kannegieser, Otto; Huberts, W.J.A.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, ca. 1865 *
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 671 C 66,67
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204978
Onderwerp: Geschiedenis: algemene wereldgeschiedenis; geschiedenis van grote gebiedsdelen, bevolkingsgroepen en beschavingsgebieden: algemeen
Trefwoord: Wereldgeschiedenis, Leermiddelen (vorm)
* jaar van uitgave niet op de gebruikelijke wijze verkregen, mogelijk betreft het een schatting
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leer- en leesboek der algemeene geschiedenis
Vorige scan Volgende scanScanned page
GUSTAAF ADOLF. 171
verbinden. Slechts sloten zich Maagdenburg, de hertogen van
Luneburg en Saksen-Weiraar ende landgraaf van Hessen-Kassei
bij den koning aan.
Gustaaf Adolf rukte langs den Oder op. Tilly legerde zich
voor Maagdenburg, dat door Falkenberg verdedigd werd. Gus-
taaf Adolf beloofde hulp, doch kon de zwaar belegerde stad
niet redden, daar de keurvorst van Brandenburg hem tegen-
hield en de keurvorst van Saksen hem den doortocht door zijn
land weigerde. Maagdenburg werd 10 Mei 1631 door Tilly en
Pappenheim veroverd, en na het plegen van ontzettende gru-
welen in de asch gelegd. De fortuin, welke Tilly lang gunstig
gebleven was, keerde hem sedert dat oogenblik den rug toe.
Nadat Gustaaf Adolf de hertogen van Mecklenburg weder in
de regering hersteld had, riep de door Tilly in het naauw ge-
brachte keurvorst van Saksen hem te hulp. De koning kwam,
overwon Tilly op 7 Sept. 1631 bij Breitenfekl (bij Leipzig),
drong zonder tegenstand te ondervinden tot den Ehijn door,
trok dien over, en in het volgende voorjaar over Neurenberg
naar den Donau , wist zich met geweld een' overtocht over de
Lech te banen , waar Tilly hem tegenhield, doch doodelijk ge-
wond werd, bezette Augsburg en trok München binnen.
De keizer verkeerde in den grootsten nood, waardoor hij
gedwongen werd zich weder tot VVallenstein te wenden. De
trotsche hertog liet zich lang bidden, totdat hij eindelijk op
buitensporige voorwaarden het bevel over de keizerlijke troepen
op zich nam; door den naam van den bekwamen veldheer daar-
toe aangelokt, voegden zich van alle kanten nieuwe strijders
onder zijne banieren. Wallenstein trok naar Bohemen, veroverde
Praag op de Saksen, en wendde zich toen op dringend verzoek
van Maximiliaan en den keizer naar Beijeren. Nadat de keizer-
lijken lang tegenover den Zweedschen koning hadden gelegen,
die bij Neurenberg eene verschanste legerplaats betrokken had,
greep Gustaaf Adolf eindelijk Wallensteins leger aan, doch te
vergeefs. Hij moest met zwaar verlies naar den kant van den
Donau aftrekken. Wallenstein wendde zich naar Saksen. De nog-
maals in het naauw gebrachte keurvorst wendde zich weder
om hulp tot Gustaaf Adolf. Deze kwam en leverde zijnen groo-
ten tegenstander den 6den November 1632 den slag bij Lüt-
zen. De Zweden behaalden de overwinning, maar hun koning
vond in het gewoel van den slag den dood. Ook Pappenheim