Boekgegevens
Titel: Leer- en leesboek der algemeene geschiedenis
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers,
Auteur: Kannegieser, Otto; Huberts, W.J.A.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, ca. 1865 *
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 671 C 66,67
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204978
Onderwerp: Geschiedenis: algemene wereldgeschiedenis; geschiedenis van grote gebiedsdelen, bevolkingsgroepen en beschavingsgebieden: algemeen
Trefwoord: Wereldgeschiedenis, Leermiddelen (vorm)
* jaar van uitgave niet op de gebruikelijke wijze verkregen, mogelijk betreft het een schatting
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leer- en leesboek der algemeene geschiedenis
Vorige scan Volgende scanScanned page
AFVAL DER NEDERLANDEN. 157
De zuidelijke gewesten verkozen later (1595) den aartshertog
Albrecht van Oostenrijk tot landvoogd, en bleven een leen van
Spanje; de noordelijke daarentegen hielden den krijg voor onaf-
hankelijkheid en godsdienstvrijheid vol, totdat het eindelijk in
1609 door toedoen van Hendrik IV van Frankrijk gelukte, een
bestand voor den tijd van twaalf jaren te teekenen; beide par-
tijen zouden de gemaakte veroveringen behouden, en voorloopig
werden de noordelijke gewesten reeds als onafhankelijk erkend.
Gedurende den strijd voor hunne vrijheid legden de Neder-
landers den grond voor hunne handelsgrootheid. Toen de Spaan-
sche en Portugesche havens voor hen gesloten werden , zochten
zij zeiven den weg naar Indië en legden aldaar volkplantingen
aan. In 1609 werd er eene Oost-Indische kompagnie opgericht.
In 1618 werd de stad Batavia op Java gesticht, Ceylon en Ma-
lacca werden aan de Portugezen ontnomen, en handelsbetrekkin-
gen met de Mol ukken fspecerijhandel) geopend. Aan de Kaap
de Goede Hoop werd eene landbouwkolonie gesticht. De Neder-
landers dreven de haringvissoherij en de walvischvangst op groote
schaal, zij maakten moerassen en meren droog, en vormden door
vlijt en arbeidzaamheid hun onaanzienlijk land tot een* bloeijen-
den staat, terwijl hunne vloten alle zeeën doorkliefden.
§ 110. godsdienstoorlogen in rbaxkrijk.
Na den dood van Karei VIII was Lodewijk XII in Frank-
rijk op den troon gekomen; hij had de oorlogen in Italië voort-
gezet, welke zijn voorganger was begonnen, en stierfin 1515
nog voor (lat zij geheel waren geëindigd. Zijn opvolger was zijn
schoonzoon Frans I, een zeer prachtlievend en weelderig vorst,
die liet eerst aan de vrouwen een' zekeren rang aan het hof
toekende, die wetenschappen en kunsten bevorderde en geheel
het tegenbeeld was van de ruwe vorsten uit de middeleeuwen.
Over zijne oorlogen tegen Karei V is reeds gesproken; hij ein-
digde die in 1544 met den vrede van Crespy, waar hij even-
wel niet lang genot van had, daar hij reeds in 1 547 overleed.
Op hem volgde zijn zoon Hendrik II (1547—1559), die in
zijn' strijd tegen Spanje en Engeland niet zeer gelukkig was en
tot den vrede gedwongen werd. Na Hendriks dood volgde zijn
jongere broeder Frans II hem gedurende een jaar op; hij was
gehuwd met de bekende Schotsche koningin Maria Stnart, door
wie hare beide ooms, Frans, hertog van Guise, en de kardinaal