Boekgegevens
Titel: Leer- en leesboek der algemeene geschiedenis
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers,
Auteur: Kannegieser, Otto; Huberts, W.J.A.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, ca. 1865 *
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 671 C 66,67
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204978
Onderwerp: Geschiedenis: algemene wereldgeschiedenis; geschiedenis van grote gebiedsdelen, bevolkingsgroepen en beschavingsgebieden: algemeen
Trefwoord: Wereldgeschiedenis, Leermiddelen (vorm)
* jaar van uitgave niet op de gebruikelijke wijze verkregen, mogelijk betreft het een schatting
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leer- en leesboek der algemeene geschiedenis
Vorige scan Volgende scanScanned page
. -J-lBl-U
156 NIEUWE GESCHIEDENIS. AFD. I.
het Spaansche juk. In dit zelfde jaar keerde Willem van Oranje
terug; de Noordelijke provinciën voorzagen hem van geld en
troepen en stelden hem in staat, aan den tegenstand tegen Spanje
een ernstiger aanzien te geven. Alva's troepen bedreven in eeni-
ge steden (Naarden, Haarlem, Zutfen) vele gruwelen en hij
werd door den koning teruggeroepen (1573). Onder zijn'op-
volger Louis de Requesens Y Zuniga zetten de Nederlanders
den strijd voor hunne vrijheid en hun geloof moedig voort; de
stad Leiden verdedigde zich met bewonderenswaardigen moed
(1574). De Noordelijke provinciën verhieven de Protestantsche
godsdienst tot die van den staat, en bij de Pacificatie van
Gent in 1576 werd er bepaald, dat zij wel den koning van Span-
je zouden blijven gehoorzamen , doch dat de Spaansche bezat-
tingen het land moesten ontruimen.
De strijd duurde ook onder den nieuwen Spaanschen stadhou-
der Don .Tuan voort, maar het gelukte zijn' dapperen opvolger
Alexander Farnese, hertog van Parma , in het zuiden de Spaan-
sche heerschappij staande te houden en de zuidelijke gewesten
voor den koning en de Katholijke godsdienst te behouden. Door
de Unie van Utrecht sloten de noordelijke gewesten zich in 1579
naauwer aaneen. De daar opgestelde artikelen legden den grond
tot de staatsregeling onzer republiek. Als gevolg van al het
hiervoren vermelde zwoeren de staten in 1581 Filips II plech-
tig als graaf van Holland af. Filips II verklaarde Willem van
Oranje vogelvrij, en beloofde eene groote belooning en brieven
van adeldom aan hem, die zijn' vijand levend of dood in zijne
handen leveren zou. Willem van Oranje ontkwam in 1582 een'
moordaanslag, doch den lOden Jnlij 1584 werd hij te Delft
door een sluipmoordenaar dood geschoten.
Op voorstel van Oldenbarnevelt droegen de noordelijke ge-
westen het stadhouderschap en de leiding van den krijg op aan
Willeras tweeden zoon, Maurits, terwijl Oldenbarnevelt zelf de
inwendige aangelegenheden zou besturen. De strijd duurde
voort; de Nederlanders, die door Parma in het naauw wer-
den gebracht, kregen in 1585 hulptroepen van Elisabeth,
koningin van Engeland, en streden nu weder gelukkig, toen
kort daarna Spanje door het verlies zijner tegen Engeland en
Holland uitgeruste onoverwinnelijke Vloot (1588) de opper-
macht ter zee verloor, en Filips If onvoorzichtig deel nam aan
den godsdienstkrijg in Frankrijk.