Boekgegevens
Titel: Leer- en leesboek der algemeene geschiedenis
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers,
Auteur: Kannegieser, Otto; Huberts, W.J.A.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, ca. 1865 *
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 671 C 66,67
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204978
Onderwerp: Geschiedenis: algemene wereldgeschiedenis; geschiedenis van grote gebiedsdelen, bevolkingsgroepen en beschavingsgebieden: algemeen
Trefwoord: Wereldgeschiedenis, Leermiddelen (vorm)
* jaar van uitgave niet op de gebruikelijke wijze verkregen, mogelijk betreft het een schatting
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leer- en leesboek der algemeene geschiedenis
Vorige scan Volgende scanScanned page
150 nieüwe geschiedenis. afd. i.
aanvoerders van het verbond, de keurvorst van Saksen en de
landgraaf Filips van Hessen, lieten den keizer, die te Ingol-
stadt eene vaste stelling ingenomen had, tijd om zijn leger te
te versterken; en toen zij het bericht ontvingen dat hertog Mau-
rits van Saksen in het keurvorstendom Saksen ingevallen was,
trok de keurvorst Johan Frederik naar zijn land terug om het te
verdedigen. Het bondsleger ging uit elkander; de steden gaven
zich op genade of ongenade aan den keizer over. Johan Frede-
rik had zijn land spoedig op Maurits heroverd , en steunende
op de gezindheid der bevolking, had hij in Saksen en de aan-
grenzende landen veel tegen den keizer kunnen ondernemen;
maar hij wilde slechts zich zeiven en zijn geloof verdedigen en
tegen den keizer niet met vreemde hulp strijden. Deze snelde
met een Spaansch-Italiaansch leger naar Bohemen, vereenigde
zich daar met andere troepen en verrastte den keurvorst bij
Mühlberg aan de Elbe. Johan Frederik de Grootmoedige werd
24 April 1547 overwonnen en gevangen genomen. Hij moest
zijn land benevens de keurvorstelijke waardigheid aan Maurits
afstaan. Het over hem uitgesproken doodvonnis liet de keizer
niet voltrekken. Hij bleef gevangen, maar weigerde standvastig
om aan de kerkvergadering te Trente deel te nemen. De land-
graaf van Hessen onderwierp zich aan den keizer, deed te Halle
een'voetval en werd gevangen gehouden, niettegenstaande de
keizer aan de keurvorsten Maurits en Joachim van Brandenburg
beloofd had, hem met vrede te laten. Karei begaf zich met zijne
beide gevangenen naar het noorden van Duitschland. Bremen en
Maagdenburg verdedigden zich standvastig tegen het keizerlijke
leger.
§ 107. maueits van saksen.
De keizer had het toppunt zijner macht bereikt. Hij vaardigde
een besluit uit hoe men zich tot aan het concilie van Trente
te gedragen had (Augsburgsch Interim, 1548). De Protestan-
ten verwierpen het Interim, dat hun slechts het gebruik van
wijn bij het nachtmaal, en het huwelijk der geestelijken toestond,
maar hen in alle overige zaken dwong, zich aan de Katholijke
leer en heerschappij te onderwerpen. Nu redde Maurits van Sak-
sen het Protestantisme tegen den oppermachtigen keizer, die de
macht der vorsten bedreigde, en den landgraaf van Hessen,
Maurits'schoonvader, nog altijd gevangen hield. Maurits bele-