Boekgegevens
Titel: Leer- en leesboek der algemeene geschiedenis
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers,
Auteur: Kannegieser, Otto; Huberts, W.J.A.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, ca. 1865 *
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 671 C 66,67
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204978
Onderwerp: Geschiedenis: algemene wereldgeschiedenis; geschiedenis van grote gebiedsdelen, bevolkingsgroepen en beschavingsgebieden: algemeen
Trefwoord: Wereldgeschiedenis, Leermiddelen (vorm)
* jaar van uitgave niet op de gebruikelijke wijze verkregen, mogelijk betreft het een schatting
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leer- en leesboek der algemeene geschiedenis
Vorige scan Volgende scanScanned page
148 NIEUWE GESCHIEDENIS. AFD. I.
met de Lombardische en Eoomsche kronen gekroond en ontnam
aan Florence hare republikeinsche wetgeving.
De groote macht van het Habsburgsche huis verwekte overal
vrees. Prans I hoopte Milaan te herwinnen en trad weldra we-
der in naauwe verbinding met den paus, die ontevreden op den
keizer was, omdat deze hem tot het bijeenroepen van eene kerk-
vergadering wilde dwingen, welke het pauselijk gezag dreigde
te ondermijnen. Karei V veroverde in 1535 Tunis, en bevrijdde
aldaar 20 000 Christenslaven. Toen in het zelfde jaar de hertog
Frans Sforza van Milaan stierf, vernieuwde Frans I zijne aan-
spraken op het hertogdom en nam het naburige Savoye en Pië-
mont in bezit. Karei trok zuidelijk Frankrijk binnen, maar moest
na groote verliezen terug trekken. De nieuwe paus Paul III be-
werkte in 1538 tusschen de beide tegenstanders een' wapen-
stilstand te Nizza, welke ieder in het bezit liet van hetgeen hij
reeds had. Toen Karei in 1541 eenen tweeden, doch ongeluk-
kigen tocht tegen de Algerijnsche zeeroovers had ondernomen,
begon Frans I, die zich reeds vroeger met Soliman II, den
Turkschen sultan, verbonden had, een' vierden oorlog (1542
—44). Toen Karei in Champagne binnendrong en de Fransche
hoofdstad naderde, bood de koning van Frankrijk hem eensklaps
de hand van vriendschap aan, zoodat het te Crespy tot vrede
kwam. Frans zag van Italië, Karei van Bourgondië af. De kei-
zer beleende zijn zoon Filips met Milaan.
De keizer, die door deze oorlogen zeer werd bezig gehouden,
kon noch tegen de in Hongarije invallende Turken met gunstig
gevolg strijden, noch krachtig handelen in Duitschland, waar
de hervorming zich verder uitbreidde.
§ 106. de smalkaldische ooklog (1546-47).
Eindelijk scheen het Paul III met het bijeenroepen van
eene algemeene kerkvergadering ernst te zijn. Luther had in
1537 in de Smalkaldisehe artikelen de voorwaarde opgesteld,
onder welke eene vereeniging van Protestanten en Katholij-
ken alleen mogelijk was. Tegenover het verbond der Protestant-
sche vorsten vereenigden zich de Katholijke vorsten in 1538
te Neurenberg; dit waren de hertogen van Beijeren, George
van Saksen en Hendrik van Brunswijk, en de aartsbisschoppen
van Mainz en Salzburg. Maar de keizer, die de hulp der
Protestantsche Christenen niet missen kon , verbood alle vij-