Boekgegevens
Titel: Leer- en leesboek der algemeene geschiedenis
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers,
Auteur: Kannegieser, Otto; Huberts, W.J.A.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, ca. 1865 *
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 671 C 66,67
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204978
Onderwerp: Geschiedenis: algemene wereldgeschiedenis; geschiedenis van grote gebiedsdelen, bevolkingsgroepen en beschavingsgebieden: algemeen
Trefwoord: Wereldgeschiedenis, Leermiddelen (vorm)
* jaar van uitgave niet op de gebruikelijke wijze verkregen, mogelijk betreft het een schatting
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leer- en leesboek der algemeene geschiedenis
Vorige scan Volgende scanScanned page
BEGIN DER KERKHERVORMING. 141
herroeping eischtte, wendde deze zich tot den paus, en was,
door von Miltitz daartoe aangezet, zelfs geneigd om den strijd
over den aflaathandel te laten varen als ook zijn tegenstander
wilde zwijgen. Doch door Dr. von Eek in 1519 te Leipzig tot
een mondgesprek uitgenoodigd, bestreed hij, met de Heilige
Schrift en de geschiedenis als bewijzen, de Goddelijke instelling
en onfeilbaarheid der pausen, en toen de paus den ban tegen
hem had uitgesproken, wendde Luther zich in twee geschriften
tot den Duitschen adel en het geheele volk, waarin hij ver-
scheidene leerstellingen der Katholijke kerk als strijdig met den
bijbel aangreep en herstelling van alle misbruiken in de kerk
eischte. Op den lOden December 1520 verbrandde hij voorde
Elsterpoort te Wittenberg de pauselijke bul en het kanonieke
wetboek, en scheidde zich daardoor van den paus. Iluitsche rid-
ders, zooals Frans van Sickingen en ülrich van Hutten boden
hem bescherming en hulp aan ingeval van vervolging; maar Lu-
ther vertrouwde dat de Goddelijke waarheid eenmaal moest ze-
gepralen.
§ 102. luther op den rijksdag te worms.
de boerenkrijg.
Keizer Karei V was een tegenstander van de Hervorming. Hij
hield in 1521 een' rijksdag te Worms, waarheen ook Luther
ouder belofte van een keizerlijk vrijgeleide werd opgeroepen.
Ofschoon eenigen zijner vrienden, die aan het lot van Huss
dachten, hem dit afrieden, toog Luther vol vertrouwen en moed
op weg en verklaarde dat hij zelfs gaan zou al stak men een
vuur van Wittenberg tot Worms aan, en al waren er te Worms
zoovele duivels als pannen op de daken. Op den 17den April
stond Luther voor de schitterende rijksvergadering; men eischte
van hem herroeping zijner stellingen, en hij vroeg tot den vol-
genden dag uitstel om te antwoorden, daar hij de koorts had.
Den volgenden dag trad hij vastberaden binnen, erkende dat
hij de hem voorgelegde stukken geschreven had, doch verklaar-
de tevens dat hij ze niet kon herroepen, zoolang men hem niet
met bijbelteksten en met duidelijke gronden kon overtuigen dat
hij ongelijk had , want dat hij niets tegen zijn geweten wilde
doen. Hij eindigde met de woorden: „Hier sta ik, ik kan niet
anders; God helpe mij, amen!" Luther vertrok daarop ongehin-
derd, doch tegen hem en zijne aanhangers werd de rijksban