Boekgegevens
Titel: Leer- en leesboek der algemeene geschiedenis
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers,
Auteur: Kannegieser, Otto; Huberts, W.J.A.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, ca. 1865 *
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 671 C 66,67
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204978
Onderwerp: Geschiedenis: algemene wereldgeschiedenis; geschiedenis van grote gebiedsdelen, bevolkingsgroepen en beschavingsgebieden: algemeen
Trefwoord: Wereldgeschiedenis, Leermiddelen (vorm)
* jaar van uitgave niet op de gebruikelijke wijze verkregen, mogelijk betreft het een schatting
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leer- en leesboek der algemeene geschiedenis
Vorige scan Volgende scanScanned page
236 NIEUWE GESCHIEDENIS. AFD. III.
heid ingevoerd. De stads verordeningen , gelijke verdeeling van
belasting, vrij bezit van grondeigendommen, enz. werden inge-
voerd; de universiteit van Berlijn werd gesticht en „de Tugend-
bund" ingesteld.
De Pruissisehe generaal Yorke, die onder den maarschalk Mac-
donald gestaan had, had den 3Osten December 1812 met den
Eussischen generaal Diebitsch eene overeenkomst gesloten en had
dus den strijd tegen Eusland met het Fransche leger niet voort-
gezet. Den 27sten Februarij 1813 kwam er tusschen den koning
van Pruissen en den Tsaar een verbond tot stand om gezamen-
lijk Frankrijk te beooriogen. Frederik Willem III riep nu het
volk tot eene vrijwillige wapening op. Eene ongeloofelijke strijd-
lust ontwaakte bij het Pruissisehe volk, dat tegen de vreemde
overheersching zeer verbitterd was. Allen, oud en jong, waren
bereid om hunne krachten tot bevrijding des vaderlands aan te
wenden. Kutusow zocht de vorsten van het Ehijnverbond aan
om van Napoleon af te vallen; maar zij vreesden den oppermach-
tigen gebieder nog te zeer. Hamburg werd om zijnen overijlden
afval door Davoust vreeselijk getuchtigd (31 Mei).
§ 161. de düitsche vrijheidskrijg (1813—1814).
De onderkoning van Italië (Eugène Beauharnais), die tegen
Berlijn optrok, werd door de Pruissen en Eussen, onder Yorke
en Wittgenstein, den 5den April bij Möckern geslagen. De ver-
bonden legers werden bij Grosz-Görschen (2 Mei) en bij Bautzen
(20 Mei) door Napoleon wel terug gedrongen, doch deze zag
weldra dat een andere geest de Pruissen bezielde. De Pruissisehe
generaal Scharnhorst viel bij Grosz-Görschen, van Napoleons
generaals sneuvelden Bessières bij Lützen, Duroc bij Bautzen.
Hierop werd een wapenstilstand voor zes weken gesloten. Oos-
tenrijk zocht den vrede te bewerken, doch Napoleon was niet
te bewegen, slechts een enkel dorp van zijn rijk af te staan. Na
het einde van den wapenstilstand (12 Aug.) verklaarde Oosten-
rijk ook den oorlog aan Napoleon. Zweden sloot zich bij de ver-
bonden mogendheden aan, en Engeland ondersteunde hen met
geld.
In den slag bij Dresden behaalde Napoleon de overwinning
op het hoofdleger onder Schwarzenberg (26 en 27 Augustus).
Het Pruissisch-Zweedsche leger echter onder den kroonprins Ber-
nadotte van Zweden, en de Pruissisehe generaals Bulow en Tau-