Boekgegevens
Titel: Leer- en leesboek der algemeene geschiedenis
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers,
Auteur: Kannegieser, Otto; Huberts, W.J.A.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, ca. 1865 *
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 671 C 66,67
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204978
Onderwerp: Geschiedenis: algemene wereldgeschiedenis; geschiedenis van grote gebiedsdelen, bevolkingsgroepen en beschavingsgebieden: algemeen
Trefwoord: Wereldgeschiedenis, Leermiddelen (vorm)
* jaar van uitgave niet op de gebruikelijke wijze verkregen, mogelijk betreft het een schatting
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leer- en leesboek der algemeene geschiedenis
Vorige scan Volgende scanScanned page
228 NIEUWE GESCHIEDENIS. AFD. III.
zijn al te doortastend regeringsstelsel met den dood op het
schavot bekoopen (1772). Denemarken had bij de uitbarsting
der Fransche omwenteling en bij al de oorlogen van Napoleon
gaarne eene gewapende onzijdigheid in acht genomen, doch de
Engelschen, bezorgd dat de Franschen aan de Oostzee vasten
voet kregen en den Engelschen handel aldaar vernietigen zou-
den, vorderden van Denemarken dat het hun zijne goed uitgeruste
vloot in bewaring geven zou. Toen de Deensche koning zulks
verontwaardigd van de hand wees, verscheen er eene Engelsche
oorlogsvloot in de Sont, bombardeerde Kopenhagen (2—5 Sept.
1807), en voerde de Deensche scheepsmacht als buit mede. Deze
inbreuk op het volkenrecht bewoog den koning van Denemar-
ken om zich aan Frankrijk aan te sluiten.
Gustaaf IV van Zweden hield zich verder aan Engeland; de
Eussen naderden zijne hoofdstad; de Denen bedreigden de
Zweedsche grenzen; de eigenzinnige vorst wees iederen vredes-
voorslag van de hand. Nu werd er eene zamenzwering tegen
hem gesmeed; Gustaaf werd gevat en gedwongen afstand van
den troon te doen (13 Maart 1809). De rijksraad verklaarde
hem en al zijne nakomelingen vervallen van den troon. Zijn oom
Karei XIII van Sudermanland werd tot koning uitgeroepen, en
er werd met Frankrijk, Eusland en Denemarken spoedig vrede
gesloten. Daar Karei XIII kinderloos was en de Holsteinsche
prins, die tot troonopvolger gekozen werd, plotseling stierf,
werd de Fransche maarschalk Bernadotte tot troonopvolger ge-
kozen en door den koning als zoon aangenomen. Hij beklom
onder den naam van Karei XIV Johan in 1818 den Zweedschen
troon en stierf in 1844. Gustaaf IV leefde in Duitschland als de
overste Gustaafson en overleed in 1837 te St. Gallen.
§ 156. spanje en portugal.
De verkwistende levenswijze, welke sedert jaren aan het Por-
tugesche hof geheerscht had, trachtte de markies de Pombal,
eerste minister van koning Jozef (1750—1777), te vergeefs te
keeren; onder zijn bestuur werd evenwel de landbouw bevor-
derd , de handel uitgebreid, en toen Lissabon door eene aard-
beving gi-ootendeels verwoest was (1 Nov. 1755), werd het
vooral door zijn toedoen weder opgebouwd. Hij verdreef de Je-
suiten uit het rijk en trachtte zulks ook in andere landen ge-
daan te krijgen, zooals in Frankrijk, Spanje, Oostenrijk, tot