Boekgegevens
Titel: Kijkjes in de Oost: een leesboek voor de volksschool
Deel: 1 Java
Auteur: Heijde, H.C. van der; Veth, P.J.
Uitgave: Groningen: P. Noordhoff, 1891
4e herziene dr; 1e dr.: 1875
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: P.B. 1241 : 4e dr. (dl. 1)
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204501
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Kijkjes in de Oost: een leesboek voor de volksschool
Vorige scan Volgende scanScanned page
89
bewoners, stappen wij van dit onderwerp af. Schoon is de na-
tuur in haar ongevormden staat, maar schooner nog zal de
aanblik zijn, wanneer de mensch meer en meer haar schatten
zich toeeigent, en de wildernis zal hebben doen verkeeren in
een bron van welvaart.
Aan de grootere dieren van Java zullen wij de hun toeko-
mende eer, die van een afzonderlijke bespreking, niet onthouden.
21. Een paar weldoeners der Javanen.
Toen wij een kijkje genomen hebben in het uitgestrekte
bosch, misten wij daar den boom, die veelvuldig bij de wo-
ningen der inlanders wordt aangetroffen. Wij bedoelen den
kokospalm of klapperboom, die in onderscheiden soorten op
bijna alle eilanden van den Indischen Archipel voorkomt. Wij
behoeven dus niet lang te zoeken, om kennis met hem te
maken.
De gewone klapperboom tiert het weligst aan de stranden,
maar ook in de binnenlanden wil hij goed wassen; het best
op lage en vochtige gronden. Hooger op heeft hij langen tijd
noodig, eer hij vruchten draagt, hetgeen onder gewone omstan-
digheden vijf è zeven jaren duurt. Waar het klimaat al te koel
wordt, geeft hij slechts kleine, onrijpe of in 't geheel geen
vruchten.
De kokosnoten kent gij vermoedelijk wel; stelt u nu voor,
dat er een dertigtal van die groote dingen, die, zoo zij rijp
zijn en wanneer zij nog in het groene omhulsel zitten, den om-
vang van een manshoofd hebben, aan een slanken boom groeien,
die een hoogte van meer dan 20 meters bereikt, — dan krijgt
ge er nogal eerbied voor, niet waar? Aan de kruin ziet gij
geen takken, maar groote samengestelde bladeren; de bladsteel
is een lange, houtige schacht, waaraan gelijkstandig de drie
voet lange, smalle blaadjes zitten. De klapperboomen worden
geplant in de nabijheid der woningen, in boomgaarden; in het