Boekgegevens
Titel: Kijkjes in de Oost: een leesboek voor de volksschool
Deel: 1 Java
Auteur: Heijde, H.C. van der; Veth, P.J.
Uitgave: Groningen: P. Noordhoff, 1891
4e herziene dr; 1e dr.: 1875
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: P.B. 1241 : 4e dr. (dl. 1)
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204501
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Kijkjes in de Oost: een leesboek voor de volksschool
Vorige scan Volgende scanScanned page
13
liepen vier schepen uit Texel in zee; een bekwaam zeevaarder
en sterrekundige, Pieter Dirkszoon Keyser, werd met de leiding
belast, terwijl Houtman medeging om voor de handelsbelangen
te zorgen.
Na een moeielijke vaart van bijna zes maanden, die ongeluk-
kig ook werd gekenmerkt door twisten tusschen Keyser, den
gezagvoerder, en Houtman, den handels-agent, werd straat
Soenda bereikt. Daar vond men een loods, die onze vaartui-
gen leidde naar Bantam, op de Noord-Westkust van Java, toen
de hoofdstad van een machtig rijk van denzelfden naam. In
straat Soenda stierf Keyser, waardoor Houtman de verdere lei-
ding op zich moest nemen. Dat was zeer te betreuren, want
laatstgenoemde was een driftig man, wiens gebrek aan inschik-
kelijkheid voor een groot deel de oorzaak werd van de latere
tegenspoeden.
Reeds verscheiden jaren hadden de Portugeezen te Bantam
een handelskantoor, voornamelijk tot inkoop van peper, die er
in groote hoeveelheden werd aangevoerd. Onze schepelingen
werden er vriendelijk ontvangen; de rijksbestuurder liet hun een
huis aaijwijzen om handel te drijven. Die goede verstandhou-
ding duurde evenwel maar kort; de Hollanders gedroegen zich
zoo ruw tegen de Bantammers, dat twist niet kon uitblijven,
en de Portugeesche kooplieden, die de komst der onzen na-
tuurlijk met weinig pleizier hadden aanschouwd, maakten van
deze gelegenheid gebruik, om hen uit te maken voor al wat
leelijk was.
In hun verwachtingen teleurgesteld, poogden de onzen zich
nu met geweld te verschaffen, hetgeen hun, indien zij slechts
voorzichtig waren geweest, op vreedzame wijze zou zijn toege-
staan. Zij namen eenige inlandsche vaartuigen weg, hetgeen
de Bantammers tot wraak aanspoorde.
Onze schepen moesten dit oord verlaten. Zij zeilden langs
Java's Noordkust, maar overal vonden zij de bevolking op haar
hoede, door de Bantammers gewaarschuwd. Eenmaal zelfs had-
den zij een scherpen aanval te doorstaan, waarbij eenigen der
onzen sneuvelden. Een poging, om betrekkingen aan te knoopen
op Madoera, een eiland ten Noord-Oosten van Java, gaf aan-
leiding tot nieuwen strijd, en Houtman besloot den terugweg