Boekgegevens
Titel: Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Auteur: Burg, P. van der
Uitgave: Gouda: G.B. van Goor, 1854
3de, geheel omgewerkte dr.; Oorspr. dr. : 1846
Opmerking: Bevat ook: 'Fondslijst. van den uitgever G.B. van Goor ...' (36 p.)
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 738 F 19
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203607
Onderwerp: Natuurkunde: klassieke fysica: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Vorige scan Volgende scanScanned page
.723
bodem van het glaasje bestaat uit hout, waarin twee openingen zijn geboord,
die ook in de teekening zigtbaar zijn, eu welke dienen, om er het glas door
met water te vullen; is dit geschied, zoo worden zij met een paar kurkjes gesloten.
Alvorens de houten bodem op het glas waterdigt wordt bevestigd, is het glazen
cilindertje, door middel van een poreus tusschenschot, in twee gelijke afdeelingen
verdeeld; die poreuze tusschenwand is weder waterdigt tegen de wanden van het
glas bevestigd De bodem wordt nu nog van twee opstaande, eenigzins omgebogen
platinaplaatjes voorzien, die door middel van in het hout gewerkte koperdraden
gemeenschap hebben met de beide verbindingsknopjes, welke in den Noet zigtbaar
zijn gemaakt. Wordt de bodem onder aan den cilinder bevestigd, dan reikt er iu
elke afdeeling een piatinaplaatje; de knop links heeft nu met de linker, die regts
met de regterafdeeling van het glas gemeenschap. Is nu het glas geheel met
water gevuld, zoodat het eenigermate in de opstaande buisjes zigtbaar is, en
verbindt men daarna de beschrevene knopjes met de polen eener batterij, dan
zal, al bestaat deze laatste slechts uit 3 ä 4 cellen, het water uit de eene helft in
de andere door deu stroom worden overgevoerd, en wel van den positieven of
platina pooldraad naar den negatieven of ziukdraad; die overgang kan al zeer
spoedig aau den stand des waters in de beide buisjes vau het transportwerktuigje
worden waargenomen. Met cellen van Teylers batterij zag de schrijver iu
elke minuut 21 kubieke duimen zuiver water overgaan. Ook koper- eu zink-
vitriool-oplossingen worden overgevoerd , alkohol veel sterker dan deze, maar
verdund zwavelzuur in eeu veel minderen graad dan zuiver water. De tusschen-
wand kan uit blaas, gips, of gebakkeu aarde bestaan.
De volgende waarheden verdienen hierbij nog vermelding:
1*. De hoeveelheid der in gelijke tijden door den stroom overgebragte vloeistof
is evenredig aan de sterkte des strooms.
2'. Deze hoeveelheid is onafhankelijk vau de grootte en dikte des tusschen-
wands, als voor het overige alles gehjk blijft.
DRIE EN TACHTIGSTE LES.
Magnetische Averking van den galvanischen stroom.
Toepassingen van deze eigenschap des strooms.
Electro-magnetische telegraphen en nurwerken.
Wij hebben op bladz. 684 en vervolgens gezien, dat de electrische stroom
invloed uitoefent op de magneetnaald en dus op magnetismus, dat reeds
vooraf tot stand gebragt is; maar die stroom is ook iu staat om in ligchamen,
die voor opwekking van magnetisums vatbaar ziju, deze kracht te voorschijn
te roej)en. Wij hebben reeds op bladz. 639 bij de wrijvings E door eene proef