Boekgegevens
Titel: Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Auteur: Burg, P. van der
Uitgave: Gouda: G.B. van Goor, 1854
3de, geheel omgewerkte dr.; Oorspr. dr. : 1846
Opmerking: Bevat ook: 'Fondslijst. van den uitgever G.B. van Goor ...' (36 p.)
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 738 F 19
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203607
Onderwerp: Natuurkunde: klassieke fysica: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Vorige scan Volgende scanScanned page
.713
I ; tromotoren, doorliet gebruik van een der paren, naar denaard des electroinotors,
) ! de meest voordeelige omstandigheden voor de gasontwikkeling te verkrijgen en
dit proefondervindelijk aan te toonen.
1
! TWEE EN TACHTIGSTE LES.
I Over (le galvanisclie licht- en warmleverscliijiiselen en
mechanische ^verking des strooms.
Dij de verklaring der kolom van Volta (zie bladz. 667) en den calorimotor
van Hare (zie bladz. 673) is reeds gesproken van licht- en warmte-opwekking
door ilen galvanischen stroom; thans willen wij dit verschijnsel meer in bijzon-
derheden overwegen.
üp het oogenblik, dat men den sluitdraad eener voltasche batterij opent
of sluit, ontstaan er schitterende vonken, die men openings- en sluitings-
vonken zonde kunnen noemen, en welker sterkte volgens sommigen minder van
het aantal dan van, de grootte der platen afhangt, zoodat zij niet zoo zeer eene
groote spanning, als wel eene groote menigte van electriciteit vorderen; door
anderen wordt dit gevoelen niet zoo sterk uitgesproken, hoewel allen daarin
overeenkomen, dat groote platen het licht der vonken aanzienlijk versterken.
De helderheid dier vonken kan zeer vermeerderd worden, door de einden des
sluitdraads, alwaar de vonk overspringt, te amalgameren; hoe langer en dikker
ook de sluitdraad is, hoe schitterender de vonken zijn. Zij springen bij de ge-
wone galvanische batterij niet, evenals bij de wrijvings-electriciteit, op afstanden
over. Jacobi heeft bevonden, dat de polen van 12 grovesche cellen tot op 0,002
streep afstands kunnen gebragt worden, zonder dat er nog vonken overspringen.
Gassiot heeft eene koper-zink batterij zamengesteld, die uit 3520 cellen bestond,
welke cellen regenwater tot vocht bevatten. Al deze bekers waren op 44 eiken
l>orden verdeeld, die door 4 sterke zuilen werden gedragen en volkomen door
glas en vernis geïsoleerd waren. Toen de van de polen komende geleiders op
ruim ^ streep afstands gebragt waren, sloegen er vonken over. Eenmaal duurde
dit verschijnsel 5 weken lang onafgebroken voort. ,
Is een deel dessluitdraads le dun, om de voorhanden zijnde E te geleiden, zoo
wordt hij heet en kan zelfs gloeijend gemaakt, gesmolten en vervlugtigd worden,
hangende dit van den aard des draads af. Een enkel element van de wollaston-
sche batterij (zie iig 4'fl) is reeds geschikt oin het verschijnsel der gloeijing te
doen optreden. In de fig. verbeeldt c c ede duhbeld omgebogene koperplaat;
sz het bovendeel der zinkplaat, die tusschen het koper ligt; beide platen
zijn in verdund zwavelzuur gedompeld; bij 5 is aan de zinkplaat een reepje
31'*