Boekgegevens
Titel: Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Auteur: Burg, P. van der
Uitgave: Gouda: G.B. van Goor, 1854
3de, geheel omgewerkte dr.; Oorspr. dr. : 1846
Opmerking: Bevat ook: 'Fondslijst. van den uitgever G.B. van Goor ...' (36 p.)
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 738 F 19
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203607
Onderwerp: Natuurkunde: klassieke fysica: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Vorige scan Volgende scanScanned page
70A
tieve gedeelte van die verbindingsparen noemt men dan het zuur van het zout,
het positieve de basis van het zout.
Door de werking der galvanische kolom ontdekte men nu ook, dat de alkaliën,
dat zijn doorgaans zulke stoffen, die zich in water oplossen, bijtend van smaak
zijn, gele plan ten-kleuren bruin maken, en blaauwe kleuren, die door zuren
rood geverwd zijn, weder blaauw maken, zooals potasch, soda, ammoniak enz.,
dat deze, zeg ik, niet anders dan oxyden van metalen waren, metalen met zuur-
stof vereenigd, hetgeen reeds op bladz. is vermeld. Zoo verkreeg men het
potasch-metaal (kalium of potassium), bet sodametaal (sodium of natrium). Door
de sterke aantrekking van het eerstgenoemde metaal en de zuurstof, ziet men,
naarmate het zich uit de potasch aan de negatieve pool in kleine metaalkogeltjes
ontwikkelt, dit afgescheiden metaal, onder het vertoonen van vonken, weder ver-
dwijnen; want in de lucht vereenigt het zich met de zuurstof en oxydeert weder,
en in het water onttrekt het aan deze vloeistof de zuurstof en ontsteekt de wa-
terstof. Men moet dus het potassium in eene vloeistof bewaren, die geene zuur-
stof bevat, zooals b. v. steenolie, die uit waterstof en koolstof is zamengesteld.
Men leert hieruit zien, welk eene juiste plaats de zuurstof en het potassium in
de spanningsreeks bekleeden, en kan er ook uit verklaren, waarom het zwavel-
zuur het sterkste aller zuren is.
Bij de ontleding der alkaliën, legt men de stof, bijvoorbeeld de soda, op
een plaatje platina, dat met de positieve pool der batterij verbonden is, en
raakt het van boven met eenen platina-draad, die de negatieve pool voorstelt,
aau, wanneer na eenigen tijd de me taal kogeltjes aan den draad zigtbaar wor-
den. Deze ontleding moet, om de bovenstaande reden, onder aardolie geschie-
den. Er zijn minstens 30 van de beschreven grovesche cellen noodig, om de
ontleding der alkaliën tot stand te brengen.
Om zouten te ontleden lost men ze in water op, en stelt de oplossing op de
bekende wijze aan den invloed van den galvanischen stroom bloot. Deze ontle-
ding laat zich op de volgende wijze het best aanschouwelijk maken.
Men doet eene U-vormig overgebogene buis (zie fig. 432) vol met eene oplos-
sing van glauberzout, die door een weinig malvatinc-
Fig. 432. violet gekleurd is. Aan de eene zijde hij p dom-
pelt men er den positieven, bij u den negatieven pool
draad in; bij het sluiten van den stroom ontwikkelt
zich aan beide polen gas, bovendien wordt de vloei-
stof aau de positieve pool rood aan de negatieve groen,
een gevolg der eigenschap van het zuur en van de bases.
"Wij hebben reeds meermalen gezegd, dat niet alleen
in deu sluitdraad der batterij een' galvanische stroom
ontstaat, maar ook iu de cellen zeiven. Daarom moet er
ook in het vocht van deze laatste, zoowel als in de electrolyten, welke in den
sluitdraad worden geschoven, eene ontleding plaats grijpen. Deze ontleding is