Boekgegevens
Titel: Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Auteur: Burg, P. van der
Uitgave: Gouda: G.B. van Goor, 1854
3de, geheel omgewerkte dr.; Oorspr. dr. : 1846
Opmerking: Bevat ook: 'Fondslijst. van den uitgever G.B. van Goor ...' (36 p.)
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 738 F 19
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203607
Onderwerp: Natuurkunde: klassieke fysica: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Vorige scan Volgende scanScanned page
.670
blijft iii rast. Maar wordt nu het evenwigt gestoord, dan volgt er eene ge-
stadige beweging: want komt de slinger met de positieve pool in aanraking,
zoo wordt hij met -f-E geladen, afgestooten en door de negatieve pool aauge-
trokken; aan deze thans zijne positieve lading overgegeven hebbende, neemt de
slinger —E op, en wordt weder naar de positieve pool gedreven,enz. Dit ver-
schijnsel kan jaren lang duren; de snelheid der slingering neemt met het toene-
men van de vochtigheid der lucht af, en met wassende temperatuur toe.
Het is een groot gebrek in de kolom van Volta, dat de onderste vochtige lap-
jes, die door al de daarboven liggende gedrukt worden, spoedig hun vocht ver-
liezen, welk vocht dan langs de zijden der kolom afvloeit, eene geleidende ver-
binding tusschen de enkele paren metalen plaatjes te weeg brengt, en dus een' na
deeligen invloed op de geheele werking der kolom uitoefent; daarenboven worden
de zink- en koperplaten, waar zij met het vocht in aanraking zijn, spoedig met
eene laag zout en metaaloxyde of metaalkalk overdekt, en vorderen dus, zal de
toestel goed werken, een aanhoudend schoon maken, welk poetsen uit den aard
der inrigting lastig is. Uit hoofde van deze gebreken is de voltasche zuil steeds
meer en meer in onbruik geraakt, en om die gebreken eenigzins weg te ne-
men, heeft men andere toestellen bedacht; zij zijn oï enkelvoudig o't zamenge-
steld. De enkelvoudige bestaan slechts uit eene enkele plaat van elk metaal;
de zamengestelde uit eene reeks van afwisselende platen der beide meta-
len, zooals b. v. de kolom van Volta. Wij zullen van elke soort de voor-
naamste of meest gebruikelijke toestellen leeren kennen. Er zal niet behoe-
ven gezegd te worden of zij zamengesteld of enkelvoudig zijn, want dit moet
gewis van zelf in het oog vallen; terwijl het mede spoedig zal blijken, dat men
van zamengestelde inrigtingen enkelvoudige kan maken, door al de zinkplaten
der zamengestelde toestellen, zoowel als al de koperplaten, ieder afzonderlijk, te
vereenigen, en door er zoo, als het ware, ééne zink en ééne koperplaat van t*^
maken. Later, wanneer wij over de uitwerking der galvanische stroomeu zullen
spreken, zal men ontdekken, in welke gevallen meu aan de enkelvoudige en wan-
neer aan de zamengestelde de voorkeur geeft.
Men noemt den toestel, welke tot het opwekken van eenen bestendigen, elec-
trischen stroom dient, in het algemeen galvanische keten of galvanische batterij
of ook wel rheomotor. Doorgaans bestaat bij uit twee mstalen en eene vloeistof,
gehjk wij zagen bij de kolom van Volta. De beide metalen, die er bij gebruikt
worden, noemt men ook wel e/emen<en.
Wij wlilen, als een der vormen, waaronderde galvanische battenj voorkomt,
het eerst den beker-toestel vermelden (zie fig. 406)' Deze bestaat uit een aantal
ronde of langwerpig vierkante glazen bekers, (ook bierglazen kunnen dienen)
waarvan elk met de voor de batterij bestemde vloeistof, bijvb. verdund zwavel-
zuur, gevuld is, en eene koper- en zinkplaat Z tn K bevat, die gedeeltelijk bo-
ven het vocht uitreiken en nergens elkander aanraken, doch die zoodanig on-
derling verbonden zijn, dat de koperplaat van het eene glas met de zinkplaat