Boekgegevens
Titel: Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Auteur: Burg, P. van der
Uitgave: Gouda: G.B. van Goor, 1854
3de, geheel omgewerkte dr.; Oorspr. dr. : 1846
Opmerking: Bevat ook: 'Fondslijst. van den uitgever G.B. van Goor ...' (36 p.)
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 738 F 19
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203607
Onderwerp: Natuurkunde: klassieke fysica: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Vorige scan Volgende scanScanned page
66-i
tloor scheikundige werking de£ wil doen ontstaan, heet de chemische theorie.
Wij kunnen ons met de vele bewijzen, die de aanhangers van elk dier beide
theoriën bybrengen, om hunne stelling kracht bij te zetten, niet ophouden.
Het zou den lezer weinig baten, om hiermede bekend gemaakt te worden.
Zooveel is zeker, dat de aanraking van twee verschillende metalen tot voort-
brenging van galvanismus niet noodzakelijk is, want vochten oefenen op meta-
len, zooals wij zeiden, ook vochten op elkander eu gassoorten op gassoorten,
eenen £ opwekkenden invloed uit. Daar nu bij de electrische spanning altijd,
zoo de stoffen eenige verwantschap bezitten, scheikundige werking optreedt, en
bij de scheikundige werkingen altijd zoo is in lang de strijd niet uitgemaakt
eu zullen zeer waarschijnlijk heide partijen voor een groot deel gelyk krijgen.
Wij voor ons zullen altijd nog de contact-theorie op den voorgrond zetten,
omdat zij de verschijnselen het meest bevattelijk kan verklaren
Wij zullen in de volgende les zien, tot welke gewigtige ontdekking de hoven-
vermelde waarheden geleid hehhen.
NEGEN EN ZEVENTIGSTE LES.
Galvanische toestellen. De kolom van Volta. De zambonische
kolom. De wollastonsehe batterij. De calorimotor
\an Hare, Constante batterij van Becquerel, enz.
Verschil tusschen galvanische en vvrijvings-electriciteit.
De eigenaardige afwijking vau de vloeistoffen ten aanzien der spannings-
reeks in de vorige les vermeld, bewijst ons, zooals uit het laatstgegevene voor-
beeld blijkt, gewigtige diensten; want juist daardoor leerden wij demogelijkheid
kennen, om door op elkander legging van metalen platen en vochtige geleiders
de electriciteit in eene grootere mate op te wekken, dan wel het geval zou zijn,
wanneer de metalen onmiddellijk elkander aanraakten. Imiuers, behoorden de
vochteu ook in de genoemde reeks, dan zou ons, zoo als boven is aangetoond, een
op elkander stapelen van vochteu en metalen tot vermeerdering der electriciteit
niet haten; de buitenste platen zouden er niets bij winnen, en iu denzelfden toe-
stand verkeeren alsof zij onmiddellijk op elkander lagen. De genoemde ontdek-
king vau de verhouding der vochteu tot de metalen, wat het opwekken van elec-
triciteit betreft, bragt Volta omstreeks het jaar 1800 op het denkbeeld, om een
aantal lagen vau verschillende stoffen, waaronder dau ook een vocht gevonden
werd, op elkander te stapelen. Deze inrigting werd naar hem genoemd de kolom
van Volta, en bestaat uit drie verschillende stoffen, namelijk uit twee metalen
en een vocht, welk laatstgenoemd ligchaam dus geene plaats in de reeks in-