Boekgegevens
Titel: Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Auteur: Burg, P. van der
Uitgave: Gouda: G.B. van Goor, 1854
3de, geheel omgewerkte dr.; Oorspr. dr. : 1846
Opmerking: Bevat ook: 'Fondslijst. van den uitgever G.B. van Goor ...' (36 p.)
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 738 F 19
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203607
Onderwerp: Natuurkunde: klassieke fysica: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Vorige scan Volgende scanScanned page
Ulo
Fig. 370.
Jat de kettingjes op den bodem van het glas of liever op het inwendige bekleedsel
rusten, en het einde van den draad, waarop de knop of ring zich bevindt, voor
een gedeelte boven het glas uitsteekt; en wanneer men dit alzoo in orde heeft
gehragt, is de leidsche flesch geheel gereed. Fig. 370 geeft eenen der vormen
aan, onder welke de leidsche flesschen gewoonlijk voor-
komen. Het benedenste gedeelte acdb stelt het binnen
en buiten metaalbekleedsel voor, de overige deelen zijn
gemakkelijk uit de gegevene beschrijving te onderkennen.
Wij voegen hier nog bij, dat het voordeelig is, het niet
bekleede gedeelte ab e der flesch met vernis te overdek-
ken; het beste vernis daarvoor verkrijgt men, door schel-
lak fijn te stampen en het ia alkohol op te lossen; het
glas verwarmd zijnde, wordt er de vloeistof met een
kwastje overgestreken; de alkohol verdampt dan en het
vernis bhjft achter. Deze bewerking moet eenige malen
herhaald worden. Tot verkrijging eener krachtige wer-
king door den ontladingsslag is het voordeelig dik glas te gebruiken en de be-
kleeding slechts tot op de helft der hoogte van de flesch te doen reiken.
Indien men Hesschen met naauwe halzen heeft, len gevolge waarvan zij moeije-
lijk van binnen met bladtin kunnen belegd worden, doet men wel, ze met hagel-
korrels, koper- ofijzervijlsel te vullen.
Om de leidsche flesch te ladeu, brengt men den knop n in aanraking met den
geladenen conductor der electriseermachine, en de buitenste metaalbedekking
met den grond, of wel, men vat de flesch van buiten met de hand aan. Zij wordt
in dat geval van binnen met -|-E, van buiten met—Egeladen. Men zou ook
het inwendige bekleedsel met den grond in gemeenschap kunnen stellen en het
buitenstemet -^E laden kunnen; de binnenste zijde heeft dan —E.
Dat men de geladene flesch eveneens als de franklinsche plaat ontladen kan
door den eenen knop der ontlaadtang tegen den knop n der flesch te drukken en
den anderen nabij de buiten-oppervlakte te brengen, en dat er dan ook heldere,
van een knappend geluid vergezelde vonken overspringen, zal wel uitbel voor-
gaande zijn af te leiden. Haakt men met de eene hand den knop, en met de andere
het buitenste metaalblad aan, dan volgt ook de ontlading; het ligchaam dient
dan tot geleider, en men voelt in dat geval eene eigenaardige, moeijelijk te be-
schrijvene gewaarwording, eene trekking der zenuwen, een' schok. Zulk een
schok wordt ook te weeg gebragt, door, zooals boven is vermeld, de franklinsche
ruit met de handen te ontladen. Bij zwakke lading veroorzaakt die schok een'
slag in de voorarmen, bij sterkere lading ook in de bovenarmen, en bij nog ster-
kere eene pijnlijke aandoening in de borst. Indien men eene groote medicijn-
llesch neemt, haar lot op eene handbreed onder den rand met water vult, en door
de kurk eeu' dikken geelkoperen draad steekt, die in het water reikt, en van
boven, waar hij iu een' ring eindigt, een eind boven de flesch uitkomt, en men