Boekgegevens
Titel: Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Auteur: Burg, P. van der
Uitgave: Gouda: G.B. van Goor, 1854
3de, geheel omgewerkte dr.; Oorspr. dr. : 1846
Opmerking: Bevat ook: 'Fondslijst. van den uitgever G.B. van Goor ...' (36 p.)
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 738 F 19
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203607
Onderwerp: Natuurkunde: klassieke fysica: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Vorige scan Volgende scanScanned page
462
NEGEN EN VIJFTIGSTE LES.
Over den thermometer. Rwik-, Tvijogeesl-, lucht-, diffe-
rentiaal-, maximum- en minimum-thermometer.
Thermometer \an Breguet. Pyrometers.
Wij zija in de 35' les reeds raet den naam van thermometer, die eigentlijk
warmiemeier beteekent, bekend gemaakt, en willen door eene beschry ving van
de wijze, waarop men dit nuttige werktuig vervaardigt, den lezer thans nader
de bestemming er van doen inzien.
a b (zie fig. 279] stelt een glazen buisje voor, dat men, om zeker te zijn, dat
Fig, 279.
het van binnen overal even wijd is, aan het volgende onderzoek heeft onderwor-
pen. In de buis wordt eeu druppel kwikzilver c rf gedaan, vervolgens aan het
einde b een blaasje van elastieke gom gebondeu, en de buis naast eene naauw-
keurig verdeelde schaal e ƒ gelegd. Door de blaas een weinig te drukken, wordt
het kolommetje kwikzilver langzaam door de geheele buis geleid, en door middel
der schaal waargenomen, of het overal dezelfde lengte c d heeft. Is dit zoo, dan
weet men dat de buis over de geheele lengte even wijd en tot het maken van
een' thermometer geschikt is.
Na dit onderzoek blaast men eenen bol aan de buis. Hiertoe houdt men haar
met het eene einde in de vlam der soldeerlamp, maakt het glas alzoo vloeibaar,
vormt in de vlam door middel van een ijzeren staafje er een rond knopje aan,
blaast vervolgens zacht eu gelijkmatig door het andere einde, en nu breidt het
glas zich bolvormig aan het einde uit.
De derde bewerking betreft het vullen der buis. Hiertoe gebruikt men bij
voorkeur kwikzilver, en wel 1' omdat dit metaal zich sterker dan andere vloei-
stoffen (uitgezonderd alkohol) bij vermeerdering van warmte, of verhooging van
temperatuur, uitzet,- eu daardoor die uitzetting zeer goed kau waargenomen
worden; 2' omdat, wanneer een klein gedeelte eener zekere hoeveelheid kwik-
zilver warm wordt, die warmte schier onmiddellijk zich door de geheele massa
verspreidt, welke eigenschap wij naderhand zullen leeren aanwijzen door de
uitdrukking: omdat hei geleidend vermogen van hei kwikzilver zoo groot is; 3* om-
dat deze vloeistof, bij eenparige toeneming van warmte, zich gelijkmatig uitzeiy
dat wil zeggen, omdat zij bij hoogere warmtegraden, door gelijke verhooging