Boekgegevens
Titel: Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Auteur: Burg, P. van der
Uitgave: Gouda: G.B. van Goor, 1854
3de, geheel omgewerkte dr.; Oorspr. dr. : 1846
Opmerking: Bevat ook: 'Fondslijst. van den uitgever G.B. van Goor ...' (36 p.)
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 738 F 19
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203607
Onderwerp: Natuurkunde: klassieke fysica: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Vorige scan Volgende scanScanned page
4o7
rondom o, waar de schuinheid der invalling dezelfde is, gelijk gekleurde plaatsen
moeten waargenomen worden; het ontstaan der ringen is alzoo ook opgehelderd:
de verschillende kleur is een gevolg van de verschillende wegen, die bij verschil-
lende hoeken van invalling in het kristal moeten worden doorloopen. Dat bij de
draaijing van een der toermalijn plaatjes in eene stelling waarbij de assen m n
en m' n evenwijdig liggen, het donkere kruis licht en de kleuren der ringen de
complementaire worden, zal men nu wel bij eenige oplettendheid kunnen ver-
klaren.
Wij voegen hier nog bij, dat de lenzen G en fl in den Nörrenberger polari-
satie-toestel (zie fig. 259) dienen, om ook door dit werktuig de gekleurde ringen-
stelsels waar te nemen. Ons bestek gedoogt niet hieromtrent in meer bijzonder-
heden te treden.
Behalve de genoemde dubbelbrekende kristallen doet ook, zoo als reeds vroeger
is aangemerkt, dik glas, dat gedrukt of gebogen wordt, in gepolariseerd licht
de fraaiste gekleurde figuren optreden. Vooral zijn in dit opzigt kuben, cilinders,
of dikke reepen van glas merkwaardig, welke ongelijkmatig en plotseling zijn
afgekoeld. Eene reep dik glas aan de eene zijde verhit wordende neemt in den
polarisatie-toestel bij gepolariseerd licht gekleurde strepen aan, die met de
voortplanting der warmte in het glas zich uitbreiden eu weder verdwijnen, als
het glas geheel en al gelijkmatig verwarmd is.
Over de cirkelvormige polarisatie of over het vermogen, dat sommige ligchamen
(zoo als bij uitnemendheid het bergkristal) bezitten, om het polarisatie «vlak te
doen draaijen, kan hier almede slechts zeer weinig gezegd worden. Genoeg zij
het aan te merken, dat, behalve het bergkristal, ook de oplossingen van ver-
schillende suikersoorten, vele vlugge of etherische oliën, verscheidene zoutop-
lossingen en een groot getal dierlijke en plantaardige vloeistoffen eene draaijing
van het polarisatie-vlak kunnen bewerken, en dat men bij dit onderzoek de
vloeistoffen in glazen buizen doet, die van boven open en van onderen door
eenen glazen plaat gedekt zijn, zoodat er bet gei>olariseerde licht kan door treden.
In dit vennogen van de gemelde stoffen, om het vlak van polarisatie te doen
draaijen, heeft men een eenvoudig middel gevonden, om deze stoffen zelven of
haar aanwezen in andere ligchamen, zonder scheikundige ontleding te leeren
kennen eu de aanwezig zijnde hoeveelheid te bepalen. Hierdoor is dit lichtver-
scliijnsel in vele opzigten nuttig en practisch bruikbaar geworden.