Boekgegevens
Titel: Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Auteur: Burg, P. van der
Uitgave: Gouda: G.B. van Goor, 1854
3de, geheel omgewerkte dr.; Oorspr. dr. : 1846
Opmerking: Bevat ook: 'Fondslijst. van den uitgever G.B. van Goor ...' (36 p.)
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 738 F 19
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203607
Onderwerp: Natuurkunde: klassieke fysica: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Vorige scan Volgende scanScanned page
- -sr-«- ^----
us
Dit een en ander maakt het mogelijk, om door middel van dubbel brekende
kristallen licht te verkrijgen, dat in een bepaald vlak gepolariseerd is, en verder
deze ligchamen tot polarisatie toestellen in te rigten. Voornamelijk gebruikt men
daartoe toermalijn-plaatjes en nicolsche prismaas.
Snijdt men evenwijdig aan de as a 6 (zie fig. 267) uit eeu toermalijn kristal,
Fig. 267. gewoonlijk een lang prisma is, een plaatje B
van 1 a 2 streep dikte, zoo zal dit van eiken
straal rp, die er op valt, -de werking van het
gewoon gebrokene gedeelte, waarop dus de ether-
trillingen in rigtingen plaats grijpen, die loodregt
op de doorsnijding A B staan, vernietigen; waar-
schijnlijk is in deze rigting de elasticiteit des ethers
zeer gering. Alleen de buitengewone straal p s wordt
door het toermalijn doorgelaten. Het best is daartoe
de roodbruin gekleurde toermalijn geschikt. Het
spreekt van zelf, dat men derhalve door zulk een
geslepen kristal AB voorwerpen, die gewoon lichter
naar toe zenden, in alle rigtingen zien zal, even als
door een gekleurd glas; de doorgelaten stralen zijn echter altijd in een vlak lood-
regt op et c gepolariseerd Zulk een plaatje kan dus zeer goed in j)laats van den pola-
risatie-spiegel A fig. 259 in den polarisatie-toestel worden gebruikt. Eene vereeni-
ging van twee zulke toermalijn-plaatjes levert deneenvoudigsten polarisatie-toestel
op, die er kan worden zamengesteld. Fig. 268 stelt zulk eene inrigting voor.
Fig. 268. d en e zijn twee ringen, in elk van welke zich een van randen
voorzien busje laat omdraaijen, waarin het toermalijn kristal
r en n gevat is. De twee ringen zijn bevestigd aan een' vee-
renden draad, of een soort van tangetje abc. Drukt men dit
tangetje bij g en /i, dan kan men tusschen d en e een of
ander voorwerpje knellen, dat men in gepolariseerd licht
wil onderzoeken. Staan de assen der plaatjes r en n lood-
regt op elkander, dan wordt er geen licht door gelaten; zet
men ze evenwijdig, dan kan men er de voorwerpen, voor
zooverre de onvolkomene doorschijnendheid van het kristal
het toelaat, doorheen zien.
Het nicolsche prisma verdient, om de meerdere helderheid
van het doorgelatene licht, de voorkeur hovende
toermalijn-tang. Fig. 269 en 270 geven eene afbeel-
ding van dit nuttige werktuigje, abc dis de hoofd-
snede van een rhomboëder, of liever van eene
scheeve vierhoekige zuil, die uit een kalkspaath
kristal, door splijten en sliji>en, in den afgebeelden
vorm is gebragt. De lengten a d en b c zijn twee