Boekgegevens
Titel: Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Auteur: Burg, P. van der
Uitgave: Gouda: G.B. van Goor, 1854
3de, geheel omgewerkte dr.; Oorspr. dr. : 1846
Opmerking: Bevat ook: 'Fondslijst. van den uitgever G.B. van Goor ...' (36 p.)
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 738 F 19
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203607
Onderwerp: Natuurkunde: klassieke fysica: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Vorige scan Volgende scanScanned page
UI
echter den bovensten spiegel p 9 r j, die den eenmaal teruggekaatsten straal
ontvangt, om het punt, waar deze er opvalt, om, zoodanig evenwel, dat de in-
vallende straal met den spiegel altijd denzelfden hoek blijft maken, dat is eenen
van 350, zoodat deze straal de as uitmaakt, om welke het vlak van terugkaatsing
omwentelt, dan is het duidehjk,dat bij deze omdraaijing de loodlijn c o telkens hare
stelling ten opzigte van den invallenden straal verandert, en dat dien ten gevolge
het vlak, dat door die loodlijn en den invallenden straal gebragt wordt, ook voort-
durend van rigting moet veranderen, en derhalve niet meer met het vlak van terug-
kaatsing, bij den eersten spiegel, een enkel vlak kan uitmaken. Gedurende deze om-
wenteling doet zich het zeer opmerkenswaardig verschijnsel voor, dat men de sterkte
van het teruggekaatste licht hoe langs hoe meer ziet verzwakken, totdat er eindelijk
een oogenblik is, dat de spiegel volstrekt geen licht meer terugkaatst en hij
eene donkere oppervlakte vertoont, als wanneer men beviudt, dat het vlak van
terugkaatsing des tweeden spiegels loodregt op dat van den eersten staat; gaat
men voort met deze omdraaijing, dan neemt het teruggekaatste licht weder in
sterkte toe, totdat de beide vlakken van terugkaatsing eenen hoek maken van
180° of weder in elkander vallen; deze bewegiug voortzettende, zoo neemt het
licht weder af, totdat door de beide terugkaatsingsvlakken een' hoek van 90 of
270° wordt gevormd, als wanneer er op nieuw niets terugkaatst.
Zal deze proeve wel uitvallen, dan moeten de glazen platen uit zwart glas zijn
vervaardigd, of zij moeten van achter zwart gemaakt zijn, opdat het licht, dat van
de ligchamen, welke onder fg ih zijn gelegen, afkomt, geenen schadelijken in-
vloed uitoefene op den teruggekaatsten straal 6 c.
Eene inrigting, aan welke de twee boven omschreven polarisatie-spiegels
zoodanig zijn aangebragt, dat men het vermelde verschijnsel en vele andere,
waarvan in het vervolg gewag zal gemaakt worden, kan doen optreden, heet
polarisatie'toeslel. Dat van Nörrenberg, in fig. 259 op 4 der natuurlijke grootte
afgebeeld, is daartoe uitmuntend geschikt. Het bestaat uit den polarisatie-spiegel
of glazen plaat welke om eene horizontale as a 6 tusschen twee loodregt staande
stijlen gedraaid kan worden, en een' gewonen, vlakken glazen spiegel B, die
horizontaal in het midden van het voetstuk ligt, en dus evenwijdig is gerigt aan
den bovensten ring C, welke in 360° is verdeeld. In dien ring C past de ring E E,
die men zich dan ook in C geplaatst moet voorstellen, deze draagt een' spiegel F,
analyseur of ontledingsspiegel genoemd, bestaande uit van achter zwart vernist
glas; de spiegel helt op het vlak des rings E E met een hoek van 55«, of wat het-
zelfde is hij maakt met de loodregte as p g een' hoek van ruim 35o. Het glazen
plaatje x x is bevestigd aan den ring DD en kan in verschillende rigtingen met
betrekking tot den horizon gebragt worden. De verschuifbare verzamellenzen
G en /ƒ dienen tot andere proeven.
Ten einde nu de genoemde verschijnselen waar te nemen, zet men eerst het glas
A zoodanig, dat het met de as p 9 een' hoek maakt van 35®, vervolgens stelt men
den analyseur F, die insgelijks met die as eenen hoek van 35° maakt, in dier voege,
20