Boekgegevens
Titel: Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Auteur: Burg, P. van der
Uitgave: Gouda: G.B. van Goor, 1854
3de, geheel omgewerkte dr.; Oorspr. dr. : 1846
Opmerking: Bevat ook: 'Fondslijst. van den uitgever G.B. van Goor ...' (36 p.)
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 738 F 19
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203607
Onderwerp: Natuurkunde: klassieke fysica: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Vorige scan Volgende scanScanned page
24
scheiding van de drukvorraige of druipbare vloeistoffen, zoo als water, melk,
azijn, jenever, brandewijn, enz. Dat ook deze laatste niets van de verandering
door de drukking oudergaan, behouden, lijdt geenen twijfel. "Wij zeiden reeds,
dat zij het minst zaraendrukbaar zijn, en bij de proeven, daartoe genomen ,
bleek, dat zij aanstonds, na het ophouden der drukkende kracht, hare eerste
gedaante terug namen. Indien men platte steenen in eene zeer schuine, bijna
horizontale rigting op de oppervlakte van het water werpt, worden zij dan
hiervan niet herhaalde malen teruggekaatst, even alsof zij over het watervlak
zweefden? — Wat anders dan de veerkracht van het water kan hiervan de oor-
zaak zijn. Een soortgelijk verschijnsel doet zich op, wanneer de kogels op de
oppervlakte van het water worden afgeschoten: zij kaatsen bijna met dezelfde
kracht terug, waarmede zij op het water worden geworpen. Zulke schoten
noemt men ricochet-schoten. De zamendrukbaarheid der drupvormige vloei-
stoffen aanzienlijk veel minder dan bij de hichtvormige zijnde, zal ook hunne
veerkracht zich niet zoo ver kunnen uitstrekken en derhalve hoogst gering,
ja bijna onmerkbaar zijn. Het is daarom, dat men haar onvcêrkrachtige vloei-
stoffen heeft genoemd.
Zoo kunnen wij nu reeds van verschillende benamingen ter onderscheiding van
de drie toestanden der ligchamen gebruik maken, benamingen, welke meestal
op hunne eigenschappen berusten.
Deze eigenschap brengt weder den mensch veel nut en genoegen aan. De
uurwerken, de rijtuigen, de geweren, de deursloten, de kussens van sommige
stoelen, de zoogenaamde veêrbalansen, de stoelenmakers-draaibank, enz. leve-
ren daarvan bewijzen op. Älen bezigt ook wel goede, dikke stalen banden, ve-
ren of ringen, om door hunne verplaatsing de krachten der menschen of
dieren te bepalen. De Katapulten of Ballisten der ouden bevatteden ontzag- en
verbazingwekkende toepassingen der veerkracht. Het waren bogen van eene
ongeloofelijke grootte. De koorden werden uit huiden, haar en darmen zamen
gevlochten, tusschen zware balken bevestigd en door middel van haken en wind-
assen gespannen. Door deze werktuigen werden rotsbrokken en balken van
eene vervaarlijke grootte voort geslingerd, die door dikke muren en aarden wal-
len drongen en overal dood en verderf verspreidden.
Het volgende zij aau uw nadenken overgelaten. ,
Toepassingen.
Waarom kan een koorddanser op de koord zulke verwonderlijk hooge spron-
gen doen? —
Waarom poogt men bij het doen van eenen sprong zich voornamelijk door-
middel der teenen.in de hoogte te heffen en ook weder op dit ligchaamsdeci ne-
der te komen? —
Waarop rust de inrigting der hand- en voetbogen?