Boekgegevens
Titel: Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Auteur: Burg, P. van der
Uitgave: Gouda: G.B. van Goor, 1854
3de, geheel omgewerkte dr.; Oorspr. dr. : 1846
Opmerking: Bevat ook: 'Fondslijst. van den uitgever G.B. van Goor ...' (36 p.)
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 738 F 19
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203607
Onderwerp: Natuurkunde: klassieke fysica: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Vorige scan Volgende scanScanned page
.281
Yiolel
Üraiyo
houdene aanvult, wordt er weder wit licht voortgebragt. Iedere kleur heeft dus
hare aanvulliugskleur, die met haar eene witte kleur doet ontstaan. Indien
men nu bedenkt, dat oranje uit rood en geel, groen uit blaauw eu geel, violet
uit rood en blaauw kan worden voortgebragt, zoo is het niet onduidelyk, dat
rood, geel en blaauw, die in de overige drie gemengd voorkomen, te zamen ook
ten naasten bij wit zullen kunnen vormen. Deze drie zyn inderdaad de hoofd-
kleuren van het spectrum. De aanvullingskieur van de eerste, dat is van het
rood, zal om bovengemelde reden groen zijn, want dit ontstaat uit geel en
blaauw, eu rood geeft met geel en blaauw, wit; de aanvullingskleur van geel is
violet, want dit ontstaat uit rood en blaauw; de aanvullingskleur van blaauw is
oranje, want dit wordt voortgebragt uit rood en geel. Om de aanvullingskleu-
ren spoedig te kunnen vinden kan fig. 205 dienen; de kleuren, die in dezen drie-
hoek tegenover elkander staan,
zijn elkanders aanvullingskleuren.
Blaauw is bij voorbeeld de aan-
vullingskleur van oranje; maar
trekt nu het blaauwe wat meer
naar het groene, dan zal de aan-
vullingskleur oranje ook wat meer
in het rood overgaan, tot eindelijk
de aanvullingskleur van groen zelf
1'ood wordt; derhalve ligt de aan-
vullingskleur van eene kleur, die
tusschen blaauw en groen is gele-
gen tusschen rood eu oranje; vau eene die tusschen geel eu oranje ligt, tusschen
blaauw en violet, enz.
Het bekende gekleurde vensterglas is uitmuntend geschikt, om door proeven
op te helderen, dat twee complementaire kleuren wit vormen. Indien men
een zeer donkerrood en een donkergroen stuk glas neemt, of wel eeu stuk
blaauw en oranje glas en men legt de beide glazen op elkander, en ziet er
doorheen naar eene wit gekleurde vlakte, zoo verdwijnen de kleuren geheelen
het vlak behoudt de witte kleur.
Wanneer men eene rozenkleurige oplossing van kobalt met eene groene van
nickel met elkander vermengt, wordt het mengsel geheel kleurloos. Opmer-
kel^k is het, dat, wanneer twee aanvullingskleuren naast elkander worden
gelegd, deze het oog veel aangenamere gewaarwording schenken, dan wanneer
meu twee kleuren, die in den driehoek nader bijeen liggen, naast elkander
plaatst. Herinner u slechts, om een enkel voorbeeld aan te geven, hoe de roos
het oog tusschen de groene bladereu bekoort; en wie kent niet het spreekwoord :
er is geen gek zoo éel, of hij draagt groen en geel, dat zoo eigenaardig den
wansmaak doet kennen, die er uit het bijeenvoegen dier kleuren doorstraalt.
Door de bovenstaande verklaring van eene zeer merkwaardige eigenschap
BLianw
Groen
Geel