Boekgegevens
Titel: Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Auteur: Burg, P. van der
Uitgave: Gouda: G.B. van Goor, 1854
3de, geheel omgewerkte dr.; Oorspr. dr. : 1846
Opmerking: Bevat ook: 'Fondslijst. van den uitgever G.B. van Goor ...' (36 p.)
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 738 F 19
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203607
Onderwerp: Natuurkunde: klassieke fysica: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Vorige scan Volgende scanScanned page
16
Toepassingen.
Glas laat bijna niet eene vloeistof door zich, noch lucht-noch drupvormige:
heeft het dan geene poriën? (Denkt aan hetgeen er over de atomen is gezegd !)
Upwerkt hout trekt dikwijls krom en scheurt.
Deuren en vensters sluiten den eenen tijd nioeijelijker dan den anderen.
Olie en vet trekken in stoepsteenen, papier en vaatwerk, en geven onuitwisch-
bare vlekken.
Om de olievlekken uit stoepsteenen te doen verdwijnen, kan men de opgeslorpte
stof in aanraking brengen met een ligchaam, dat kleiner poriën bexit dan de
steen, bij voorbeeld eene pijpaarde-pap.
Een boomblad verwelkt spoediger op het water, als het 't onderste boven
ligt, dan wanneer het er regt op drijft.
Het vuur wordt onder eene menigte asch niet uitgedoofd. Bedenkt wel, dat
men bij eenen hoop asch of zand, als geheel genomen, de openingen, die tusschen
de kleine ligchamen, waaruit zij bestaan, gevonden worden, ook als poriën kan
beschouwen, en neemt hierbij in acht, dat alleen door de lucht het vuur onder-
houden wordt.
Hout, dat in water ligt, wordt zwaarder en uitgebreider.
Het is beter de boomen te vellen in den winter dan in den zomer.
Men vindt dikwerf versteende dieren en houtsoorten in den grond.
Men doet altijd wel, alle lioutwerk goed te verwen en te oliën of te teren.
V IJ F D E LES.
Dc zamendrukbaarheid der ligchamen.
De zamendrukbaarheid der ligchamen laat zich uit de voorgaande eigenschap
zeer wel verkläret!. Eene spons kan men met behoud van hetzelfde aantal stof-
kleden, waaruit zij bestaat, kleiner uitgebreidheid geven. — Zietlaar dan een
ligchaam, dat zamendrukbaar is. Door zamendnikbanrheid verslaat men der-
halve de eigenschap der ligchamen, dat zij, bij onveranderde hoe\eelheid stof,
ecnc mindere uitgebreidheid kunnen innemen, dan zij schijnbaar bezitten, wanneer zij
van alle zijden worden gedrukt,
Zonder dat dit door proeven wordt opgehelderd, ziet gij reeds bij voorraad
in, dat deze eigenschap algemeen moet zijn. Door de drukking toch worden de
zamen stel lende deelen der stof digter tot elkander gebragt, en de poriën dien
ten gevolge vernaauwd.
De meest poreuse ligchamen moeten dan ook het meest zamendrukbaar zijn;
dit ligt in den aard der zaak. De spons kan tot op een derde, een vierde, ja
zelfs tot op een tiende gedeelte van hare gewone uitgebreidheid gel)ragt
worden.