Boekgegevens
Titel: Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Auteur: Burg, P. van der
Uitgave: Gouda: G.B. van Goor, 1854
3de, geheel omgewerkte dr.; Oorspr. dr. : 1846
Opmerking: Bevat ook: 'Fondslijst. van den uitgever G.B. van Goor ...' (36 p.)
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 738 F 19
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203607
Onderwerp: Natuurkunde: klassieke fysica: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Vorige scan Volgende scanScanned page
276
schap staat. Deze gebogene buizen zijn evenwel zoo in tien hals geschroefd, dat
de geheele kromming horizontaal ligt en de zeer naauwe openingen, die aan het
einde bij de beide buizen aanwezig zijn, naar een' tegenovergestelden weg zijn
gekeerd. Schroeft men nu tien met <leze armen toegerusten hals op den half met
water gevulden bol, laat men dan het geslotene bovendeel van den hals door
eene ringvormige opening reiken, even als het deel dd bij fig. 876, en rust een
onder aan den bol bevestigd pennetje in eene kleine verdieping van een plaatje,
zooals a en b bij fig 876 aanwijst, dan zal, wanneer het water aan het koken
wordt gebragt, de bol snel omdraaijen, door de reactie van den uit de S-vormige
armen stroomenden stroom en wel in eene aan den stroom tegenovergestelde
rigting (zie fig. 876). Tegenwoordig maakt men dergelijke kleine Herons-bollen
van glas, als voorwerpen van weelde of smaak, vult deze met een welriekend
vocht en brand er een daarbij behoorend wijngeestlampje onder.
Ten einde de reactie van gas zigtbaar te maken, zou men een toestelletje op
de volgeude wijze kunnen inrigten (zie fig. 137J). g n is eene glazen buis, die aan
het einden is vernaauwd door de buis daar week
te maken; zij is aan dat einde ook van eene er
in gesmoltene afgebroken naainaald n d voorzien.
Een weinig beneden die naald bij c is eene ope-
ning in de buis, die men er gemakkelijk in ver-
krijgen kan door er door heen te blazen, wanneer
zij op die plaats gloeit. Op de vastgesmoltene
naald hangt eene wijdere glazen buis dssy die
hij d zoodanig is uitgerekt en toegesmolten, dat
de plaats van vemaauwing juist in het midden
der buis valt, en het putje tot hoedje dienen kan
voor de punt der naald n. Op twee tegenover-
gestelde plaatsen a en a zijn in de wijdere buis
even lange naauwe buizen a b en a b gezet, wier
einden naar tegenovergestelde zijden omgebogen
zijn, even als de armen van den heronsbol; die
einden zijn tot eene opening vernaauwd, welke
slechts een tot twee strepen wijd is. De onderste opening s s van de wijdere
buis wordt door kwikzilver afgesloten, dat men in een over de middelste buis
n g geschoven, uit hout gedraaid, of vaneen afgebroken lampenglas en tloor-
boorden bodem gemaakt, bakje c ƒ ef giet. Het kleine werktuig wordt door mid-
del van het stopje m ni op den toestel bevestigd, waaruit het gas stroomt, welks
drukking men als beweegkracht wil aanwenden. Het gas vloeit alzoo door de buis
g n en de opening c, vult de tloor kwikzilver afgeslotene ruimte tusschen tle beide
buizen en drijft, terwijl het uit de zijwaartsgehogene punten 6 en 6 strotimt, tle
beide armen ab, naar het grondbeginsel van Segnersen Herons toestellen, in eene
aan de openingen tegenovergestelde rigting voort. Tlaatst men het werktuig
J