Boekgegevens
Titel: Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Auteur: Burg, P. van der
Uitgave: Gouda: G.B. van Goor, 1854
3de, geheel omgewerkte dr.; Oorspr. dr. : 1846
Opmerking: Bevat ook: 'Fondslijst. van den uitgever G.B. van Goor ...' (36 p.)
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 738 F 19
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203607
Onderwerp: Natuurkunde: klassieke fysica: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Vorige scan Volgende scanScanned page
(Ie opetiiiijj onder water werd gedrukt, en daarom verdient zij hier vooral
vermelding. Dit werktuig bestaat gewoonlijk uit aan elkander geklonken meta-
len platen, heeft veel overeenkomst met de gedaante eener torenklok, en is zoo
ruim, dat er zich gemakkelijk eenige menschen in kunnen ophouden. In plaats
van eenen bodem, vindt men er dwarsbalken in, en banken aan de wanden,
waarop zich de duiker kan nederzetten. De zolder is gewoonlijk voorzien van
dikke, bolle glazen, waardoor licht wordt geschept. Door middel van eene
kraan, een' dwarsbalk of ra, die zich van een schip of van den wal af over
het water uitstrekt, wordt de klok in de zee of de rivier afgelaten, hangende aan
een dik touw of een' ketting, dat z/ch nabij de klok weder in onderscheidene an-
dere touwen of kettingen verdeelt, die aan deze laatste bevestigd zijn. Bij het
dalen der klok heeft volmaakt hetzelfde plaats als bij de zoo even gedane proeve
met het omgekeerde glas; het water kan in de klok niet opstijgen, dewijl de
daarin aanwezige lucht het belet. Wordt de klok door eene pijp of slang, die
boven het water reikt, en naar welgevallen gesloten en geopend kan worden,
van versehe lucht voorzien, dan kunnen <le water-reizigers op den bodem der
zee vertoeven, zoo lang zij verkiezen, want de, ten gevolge der ademhaling be-
dorvene lucht kan onder door de klok ontwijken, daar de versehe lucht het wa-
ter tot aan den onderrand der klok terugdringt. De werklieden in de klok zijn
dus in elk opzigt veilig. Tot zidke bewonderenswaardige, allernuttigste uitvin-
dingen leidt de kennis der natuur. Vele schatten zijn er reeds door dit werktuig
aan de zee ontrukt, die deze anders voor eeuwig nutteloos in haren schoot zouden
verborgen hebben gehouden, en vele rijkdommen zullen er zeker nog door dit
werktuig uit de diepte der zee worden gewonnen! Tot welke nuttige einden
de schatten kunnen gebruikt worden, die alzoo van den bodem der zee als op
nieuw in wezen worden gebragt, kan u het volgende leeren.
Pieter Piknians, een Noorddlollandsch schipper, ondernam, om met haken
en andere werktuigen naar gezonkene goederen te visscheii op de rotsachtige
kusten van Ierland, alwaar in 1588 een tleel der spaansche zoogenaamde on-
overwinuelijke vloot gezonken was. Werkelijk gelukte het genoemden man, eenen
grooten schat aan de zee te ontrooven, en hieruit werd de eerste bijilrage ge-
leverd tot droogmaking en bedijking van de ßcemster, thans, sedert 1612, eene
vruchtbare vlakte in Noord-Holland.
Tracht nu de navolgende toepasselijke vragen uit het geleerde te beantwoorden.
Toepassingen.
Waarom moet men eene flesch, die men vullen of ledigen wil, zoodanig hou-
den, dat de lucht tusschen het vocht en den hals der flesch kan ontsnappen of
binnenvloeijen?
Waarom zal het meest teedere ligchaain onder den druk van millioencn pon-
den niet verdwijnen?