Boekgegevens
Titel: Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Auteur: Burg, P. van der
Uitgave: Gouda: G.B. van Goor, 1854
3de, geheel omgewerkte dr.; Oorspr. dr. : 1846
Opmerking: Bevat ook: 'Fondslijst. van den uitgever G.B. van Goor ...' (36 p.)
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 738 F 19
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203607
Onderwerp: Natuurkunde: klassieke fysica: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Vorige scan Volgende scanScanned page
2Ö2
den bol werd een net gespannen, waaraan een hoepel of band was gehecht, die
derhalve het midden van deu bol omspande. Aan dien ring waren de touwen
bevestigd, waaraan het schuitje hing, in hetwelk de luchtreizigers zich moes-
ten plaatsen. Nog bevond er zich boven aan den bol eene klep, die men van uit
het schuitje koude openen, ten einde eenig gas te doen ontsnappen, en alzoo
den bol soortelijk zwaarder te maken.
Op den 1 December ondernamen Charles en Robert met dezen toestel eene
nieuwe luchtvaart. De bol verhief zich tot op ongeveer 900 el hoogte. De rei-
zigers lieten zich toen nederdalen. Robert sprong onvoorzigtig genoeg terstond
uit de schuit, en de bol, daardoor ruim 60 pond ligter geworden zijnde, begon
op nieuw zeer snel te stijgen en bereikte eene hoogte van 5000 el. Toen Charles
voor de tweede maal opsteeg, was de zon voor de bewoners van Parijs juist on-
dergegaan ; maar van de onmetelijke hoogte, waarop hij zich kort daarna be-
vond, konde hij zich wederom in het gezigt van dit hemellicht verlustigen.
Na eenige oogenblikken zag hij het ten tweeden male verdwijnen.
Na deze luchtreis werden er nog verscheidene anderen ondernomen, van welke
wij geene melding zullen maken. Sommigen dezer liepen zeer ongelukkig af.
Zoo wilde Pilatre de Rosier met Romain in de maand Junij 1785 eene luchtreis
beproeven van Boulogne over het kanaal naar Engeland. De toestel, met welken
zij dit waagstuk zouden aanvangen, bestond uit twee bollen, die boven elkan-
der waren geplaatst. De bovenste was met waterstofgas gevuld, de andere, de
kleinste, met door vuur verdunde lucht, ten einde door vermeerdering of ver-
mindering van dit vuur naar welgevallen te kunnen rijzen en dalen zonder gas
uit te laten. »Dat heette met regt een' oven onder een' kruidkelder aanleggen,"
zegt zeker schrijver. De geheele toestel geraakte spoedig in brand, eu de on-
gelukkige reizigers vonden hunnen dood, stortende van eene hoogte van bijna
1000 el op de aarde neder.
Van de vele luchtreizen hierna ondernomen, werden eenige gedaan alleen met
het doel om eene zamen gevloeide menigte te vermaken, andere om wetenschap-
pelijke nasporingeu te verrigten. Ouder de laatste onderscheiden zich vooral de
beide reizen, welke in 1804 Gay Lussac en Biot werden ondernomen. Bij
de eerste opstijging bereikten de reizigers eene hoogte van 4000 el, en deden
toen gewigtige waarnemingen met betrekking tot den staat van de electriciteit
en den warmtegraad der lucht. Bij eene tweede luchtvaart liet zich Gay Lussac
alleen tot eene hoogte van 7000 el op, eene hoogte, die niemand buiten hem
bereikt had. Ilumboldt en Bompland, twee geleerde reizigers, hadden eens
den top van den Chimborazo, den hoogsten berg van Amerika, beklommen, maar
waren toen slechts 6100 el boven het oppervlak der zee. Op de genoemde
hoogte gevoelde Gay Lussac eene schier ondragelijke koude. De thermometer
daalde 18^ beneden het vriespunt, en stond dus op 14® F , terwijl deze op de
aarde 54° teekeode. De barometer daalde tot 33 duim. Het bloed sprong deu
onversaagdeu man uit verschillende ligchaamsdeelen. De lucht was er buiten-