Boekgegevens
Titel: Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Auteur: Burg, P. van der
Uitgave: Gouda: G.B. van Goor, 1854
3de, geheel omgewerkte dr.; Oorspr. dr. : 1846
Opmerking: Bevat ook: 'Fondslijst. van den uitgever G.B. van Goor ...' (36 p.)
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 738 F 19
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203607
Onderwerp: Natuurkunde: klassieke fysica: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Vorige scan Volgende scanScanned page
261
zoo lang (1p olie en het schuitje te zamen ligter zijn dan het verplaatste water. —
Welnu, ziedaar dan het rijzen van den luchtbol nagebootst. Ook de luchtbol
is eene blaas of zak, niaar \an eenen zeer grooten omvang, cn welke in plaats
vaii met olie niet lucht wordt gevuld, die ligter is dan de omliggende damp-
kringslucht. Deze bol moet derhalve in de lucht oprijzen, even als het blaasje
met olie in het water.
Nooit heeft eene uitvinding meer algemeene belangstelling en verwondering
opgewekt dan die, om een groot ligchaam, als door eene onzigtbare kracht o|>-
gehouden, iu den dampkring te doen zweven, ja zelfs tegen de gewone beweging
san alle vrijgelatene, zware ligchamen in naar boven zich te tloen bewegen.
Het waren de broeders Montgolfier in Frankrijk, die in den jare 1783 het eerst
door zulk eene uitvinding de verbazing der menigte ten top voerden.
Den Junij des bovengenoemden jaars lieten zij eenen bol, welken meu
na den uitvinder Monf^o^fre noemde, te Annonay op, in tegenwoordigheid van
eene ontelbare menigte menschen van allerlei rang en aanzien. Toen zag men
voor de eerste maal een in elk opzigt geheel nieuw verschijnsel, nauie^lijk een
buitengewoon groot ligchaam zich statig in de lucht verheffen, en daar blijven,
opgehouden door eene onbekende kracht. De bol, dien de gebroeders Montgol-
lier vervaardigd hadden, bestond uit eene soort van linnen zak, met papier be-
plakt, had 850 kubieke ellen inhoud en woog omtrent 250 pond. De liu'ht werd
er in verdund door liet verbranden vau gekapt stroo en wol, welke stoffen wa-
ren gelegd in een van ijzerdraüd gevlochten bakje, dat op korten afstand ouder
eene o{)ening hing, die zich beneden in den bol bevond. Weldra zette zich de
bol zoodanig door deze verwarming uit, dat alle plooijen uit de stof verdwenen;
ten gevolge der daardoor ontstane soortelijke ligtheid van de in den bol bcgre-
pene lucht, verhief hij zich binnen 10 minuten tijds 2000 el boven de aarde, en
viel op omtrent 2500 el afstands van de plaats, waar hij was opgestegen, neder.
W^einige weken daarna lieten de uitvinders op nieuw een' luchtbol op, die op
dergelijke wijze als de eerste soortelijk ligter dan de dampkringslucht werd ge-
maakt. Aan dezen langsverpig ronden bol werd toen eene kooi verbonden, waar-
in men een schaap, een haan, eene eend, enz., eene plaats gaf. Deze eerste
luchtreizigers verhieven zich tot eene hoogte 'van 480 el, kwamen behouden
weder op de aarde terug op 3400 el afstands van de plaats der opstijging, en
verlevendigden bij vele waaghalzen den wensch om zich toch ook eens in de lucht
te zien verheffen. De hoop op de verwezentlijkiiig hiervan kreeg nog meerder
grond, toen een beroemd natuurkundige, Charles, professor te Parij«;, het geluk-
kig denkbeeld uitte, om de warme lucht door waterstofgas te vervangen, dat
gehjk gij weet, I4 a 15 maal ligter is dan de dampkringslucht; de drijfkracht
moest bij zulk een ligchaam aanmerkelijk grooter zijn.
Kort daarop liet dan ook Charles zich eenen bol vervaardigen van 500 kub.
el inhoud, ten einde dien met waterstof te doen vullen; men berekende, dat hij
alsdan ruim 600 pond konde met zich voeren. Over het bovenste halfrond van
12'