Boekgegevens
Titel: Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Auteur: Burg, P. van der
Uitgave: Gouda: G.B. van Goor, 1854
3de, geheel omgewerkte dr.; Oorspr. dr. : 1846
Opmerking: Bevat ook: 'Fondslijst. van den uitgever G.B. van Goor ...' (36 p.)
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 738 F 19
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203607
Onderwerp: Natuurkunde: klassieke fysica: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Vorige scan Volgende scanScanned page
199
Fig. n/ib
Fig. 114^.
regte huis niet ontwijken, daar deze met de opening ondel
het vocht staat, maar verlaat de flesch door de kromgeho-
Ögene j)ijp. Nu zou het kunnen plaats hebben, dat het kool-
zuur zich in zulk eene menigte ontwikkelde, dat het niet
spoedig genoeg door de regtsliggende buis kon ontwijken,
en de Hesch het uitzettingsvermogen der gassoort geen' län-
geren tegenstand kon bieden. De flesch zou in zulk een ge-
val van een springen. Dit kan intusschen dóór het aanwe-
zen der regte buis niet plaats hebben. Want zet het gas zich
te sterk uit, zoo drukt het op het vocht in de flesch, perst
dit derhalve door de regte buis opwaarts, en drijft het bij
toenemende spanning er uit.
Eene andere inrigting der veiligheidsbuis stelt fig. 114^
voor. De S vormig oingebogene buis, weltcrsche buis ge-
noemd, reikt slechts boven in de flesch en bevat eene hoe-
veelheid vocht, die in het glazen bolletje en de opwaarts
gaande buis even hoog staat, wanneer de drukking van het
gas in de flesch in evenwigt is met de drukking van den
dampkring, dat is, indien het gas op de oppervlakte van
het vocht in den bol even sterk drukt, als de damp-
kring o[> dat in de buis staande. Wordt de gas-
drukking grooter, zoo drijft zij het vocht in de
opwaarts gaande buis naar de bovenste trechter-
vormige ruimte, en doet het er zelfs daar geheel
uitvloeijen, indien de gas ontwikkeling sterk toe-
neemt. Het zal geene verdere verklaring behoe-
ven, dat er ook geene ongelukken kunnen ontstaan
indien de dampkringsdrukking verre de overhand
verkrijgt.
Wij laten nu de verklaring van een werktuigje
volgen, dat tot eene der nuttigste en leerrijkste
behoort bij de behandeling van de drukking en
de beweging der vochten. Het wordt de ßcsch van
Mariotte genoemd, en kan gemakkelijk, zonder de
hulp van een' werktuigkundige, vervaardigd worden.
Het is namelijk eene gewone flesch zie fig. 114^»
waarin op 3 tot 4 duim afstands van den bodem
eene opening m is geboord, in welke een kort
metalen buisje is vastgemaakt. Door den hals der
flesch gaat, door middel van een lederen bandje
luchtdigt sluitende, eene aan beide eiden openebuis a 6, die inden hals kan
op en neder gesclioven worden. Wanneer nu de zijde opening gesloten is, de